GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTUIG. 77 



dan ook duidelijk zijn, dat er, behalve de militaire bruikbaarheid, 

 ook in de zaak zelve , in de afgetrokkene theorie , nog heel wat te 

 beschouwen en te beproeven valt. 



Een te groot kogelgewigt b. v. maakt , dat men om ver te treffen 

 zeer hoog moet aanleggen , of veel kruid moet bezigen ; het eerste 

 geeft eene weinig vlakke baan, het tweede eene hevige werking op 

 wapen en schutter. De Spartaansche aanleg en erkende athletische 

 bouw der Nederlanders schonk hun bijna de grootste kogels en 

 zwaarste geweren ter wereld , waarbij deze nadeelen , vooral nu die 

 geweren getrokken werden, ten duidelijkste bleken. Gelukkig is men 

 nu een beteren weg ingeslagen. — De meer of min sterke helling 

 der trekken staat verder in een naauw verband met de lading en 

 dus met het kogelgewigt. Is de lading te groot, dan gunt de kogel 

 zich den tijd niet den voorgeschrevenen bogtigen weg in den loop te 

 volgen , maar wringt zich dwars over de trekken heen , komt niet dan 

 ten koste zijner regelmatige gedaante en niet zonder kleerscheuren 

 uit den loop, laat daar lood in achter, draait niet regelmatig en treft 

 onnaauwkeurig. Men heeft om dit te voorkomen ook wel eens be- 

 proefd om de trekken allengs naar de monding toe sneller omwente- 

 ling te geven; in den aanvang als het naauw ingesloten buskruidgas 

 het sterkst spant, beweegt de kogel dan bijna regt uit, doch van 

 lieverlede moet hij sneller roteren en zoo krijgt men hem , als 't ware 

 met een zoet lijntje, bijna ongemerkt in snelle rotatie. Doch waar 

 zouden wij eindigen, zoo wij al zulke invloeden zelfs maar wilden 

 aanstippen. 



Uit de beschouwing der fig. 10, 11 en 12 kan men zich een alge- 

 meen denkbeeld denkbeeld vormen van de gedaante der tegenwoordig 

 gebruikelijke puntkogels, zonder dat wij door volkomene overneming 

 van afmeting iemands geheim verraden hebben. Wij zouden de staal- 

 kaart van beproefde en voorgestelde kogels nog met honderde model- 

 len kunnen vermeerderen, doch achten de medegedeelde voor ons 

 doel genoeg. Wij willen nog alleen doen opmerken, dat de meeste 

 kogels aan den onderkant een drietal ringvormige groeven i i i hebben. 

 Aanvankelijk waren deze bestemd tot het beter bevestigen van vet- 

 draden, doch toen deze omgeving wierd weggelaten, bespeurde men, 



