GETROKKEN VUURWAPENS EN ANDER MOORDTUIG. 79 



jectiel van zink en uitstekende nokken of vleugels ; wanneer deze in 

 zwaluwstaartsgewijs gevormde uithollingen worden gedreven, zet het 

 zink daarin uit en is de nok stevig genoeg bevestigd ; nadat het pro- 

 jectiel de ziel verlaten heeft, zitten de nokken er zelfs nog stevig 

 aan. Zij hebben echter het nadeel van gedurende de rotatie den 



aluchtwederstand enz. te vermeerderen, maar men moet 

 wel kiezen of deelen. 

 Fig. 13 stelt nu zulk een ijzeren puntkogel voor 

 tot getrokken kanon. De gestippelde inwendige ruimte 

 kan naar believen gevuld worden met kruid, brandstof- 



Fig. 13. fen enz - 



Met eene lading van ongeveer drie nederl. ponden kruid , en uit 



zware kanons, worden nu kogels, die 39 nederl. ponden en meer 

 wegen , ver over het uur weggeschoten , en na eenige proefschoten is 

 men bijna zeker, dat zij alle nederkomen binnen eene ruimte, niet 

 grooter dan die van een deftig heerenhuis. De uiteenspringende 

 scherven echter zijn nog zeer te vreezen tot zelfs op meerdere hon- 

 derde passen van de plaats, waar zulk een ding springt ; ja, de scher- 

 ven kunnen wel eens tot 1200 pas wegspringen. Bij veldslagen neemt 

 men zulke zware kanonnen niet mede; 't zou ook doelloos zijn, want 

 men heeft daarbij geene zware muren of dekkingen te vernielen èn de 

 vijand èn wij zijn wel zoo slim van zich niet onnut ten voeten uit te 

 laten zien, maar zich achter heggen, dijken, terrein, plooijen enz. te 

 verschuilen , zoo lang er niets te doen valt. 



Bij aanval en verdediging van vestingen daarentegen is het van 

 meer belang reeds op groote afstanden flinke stooten te kunnen geven. 

 Vooral echter voor de verdediging onzer kusten is het bezitten van 

 ver en naauwkeurig dragend geschut eene levenskwestie voor het be- 

 houd onzer onafhankelijkheid, want onze toegangen te water zijn bijna 

 alle te breed , om zelfs van beide oevers of kusten gelijktijdig vurende 

 den doortogt met gewoon geschut te kunnen beletten. 



Doch de lezer — want de lezeressen zullen mij achtereenvolgens on- 

 der weg nu wel alle verlaten hebben — de lezer dan , zal thans ook 

 ongeduldig zijn geworden en welligt al vooruitgcbladerd hebben , om 

 iets te vernemen van de Armstrong- en Whitworth- kanons, waarover 



