90 HET KEUKENZOUT. 



In Spanje wint men 6 millioen ctr. , waarvan 4| millioen wordt 

 uitgevoerd, en wel naar West-Indië , Zuid- Amerika, Afrika en de 

 Philippijnen. 



In Rusland is niet de zoutgewinning, maar de zouthandel aan de 

 kroon verbonden. Het uit de privaat-zoutwerken voortkomende zout 

 wordt tegen een bepaalden prijs aan het kroonzoutmagazijn afgeleverd , 

 of de bezitters der zoutwerken betalen eenen bepaalden cijns voor elk 

 pud kookzout. Dat rijk verschaft 8,766,224 ctr. 



Zweden trekt uit het buitenland 560,000 ctr., Noorwegen 1 milli- 

 oen , Denemarken 400,000 ctr. zout. 



Zwitserland eindelijk heeft 5 tot 600,000 ctr. noodig en bezit drie 

 zoutwerken, die 230,000 ctr. zout afwerpen. 



Ziedaar eene inleiding, die, dunkt mij wel geschikt is om de keuze 

 van het onderwerp te regtvaardigen. 



II. Laat ons thans de stof, waaruit het zout is zamengesteld, 

 nader bezien, en enkele zijner eigenschappen opsommen. 



Er is reeds gezegd , dat het keukenzout uit twee elementen of 

 enkelvoudige stoffen, namelijk sodium of natrium en chloor, bestaat. 

 Het behoort als zoodanig tot die klasse van ligchamen, welke de 

 schoonste en nuttigste in de natuur uitmaken, en, wat zeer opmerkelijk 

 is, dus tot dezulken, waarin de gewigten der grondstoffen, die hen 

 zamenstellen en volgens welke gewigten zij slechts eene verbinding 

 tot stand brengen, in eene zeer eenvoudige verhouding tot elkander 

 staan. Het bestaat namelijk uit 1 verbindingsgewigt sodium en 1 

 verbindingsgewigt chloor. Water heeft eene dergelijke zamenstelling ; 

 het bestaat uit 1 verbindingsgewigt waterstof en 1 zuurstof. Kalk, 

 potassa, soda enz. bezitten ook zulk eene hoogst eenvoudige zamen- 

 stelling. 



Het sodium is een zeer ligt en week metaal ; het komt nergens , 

 voor zoo verre wij weten , op aarde als zoodanig voor , maar steeds 

 verbonden met andere stoffen, waaruit het dan door verhitting, terwijl 

 het in aanraking is met andere ligchamen, getrokken wordt, zooals 

 b. v. uit de koolzure soda door gloeijing, na er kolen bijgevoegd te 

 hebben. Het metaal moet onder zuur stof- vrij e ligchamen, zooals 





