HET KEUKENZOUT. 101 



werpen die meren elk jaar verbazende hoeveelheden soda af, die 

 derhalve op den bodem schijnen uitgeloogd te worden. Bij langzame 

 verdamping geven zij slechts keukenzout , bij snellere een mengsel 

 van keukenzout en koolzure soda. Welk eene massa zoutwater er 

 eindelijk in Australië ligt, wordt door de aanhoudende ontdekkings- 

 reizen in die oorden geleerd. Ja men zal veilig mogen stellen , dat 

 niet ééne aardstreek van dat natuurprodukt is beroofd. 



IV. Wij zijn genaderd tot de behandeling van ons laatste, uitvoe- 

 rigste , gewigtigste en misschien aangenaamste gedeelte ; de wijze 

 namelijk, waarop men het zout als 't ware oogst. 



Ik zal dus moeten beschrijven, hoe men het zout uit den schoot 

 der aarde als kristal te voorschijn roept, of het tot den vasten toe- 

 stand uit den opgelosten staat , waarin het zich in het zeewater of de 

 zoutwaterbronnen bevindt, terugbrengt. Men wint het zout op drie 

 verschillende wijzen en wel : 



1°. uit zoutwaterbronnen; 



2°. uit het zeewater en 



3°. als rots- of klipzout, dat men volgens de regelen van den 

 bergbouw bearbeidt. 



De natuurlijke zoutwaterbronnen, die zich, zooals gezegd is, zoo 

 vaak boven de aardoppervlakte vertoonen, zijn bijna nimmer sterk 

 genoeg met zout bezwangerd om haar water dadelijk, zooals het 

 daar ligt, door verwarming te doen verdampen, opdat dan daaruit 

 het zout zou kristalliseren. Die verdamping zou te veel brandstof en 

 dus te veel onderhoudskosten vorderen. Daarom maakt men dan ook 

 dat water rijker zouthoudend ; dit doet men : 



1°. door de bron op haren weg rijker te maken; 



2°. door graderen. 



De eerste wijze bestaat daarin, dat men de te zwakke oplossing 

 over steenzoutlagen voert , en haar zich daar laat verzadigen. Deze 

 handelwijze kan derhalve slechts in die streken worden aangewend, 

 waar men in de nabijheid der waterbron een boorgat tot in de zout- 

 laag heeft doorgevoerd , hetzij met het doel om te weten , hoe diep 

 deze ligt, hetzij om eene rijkere bron te doen opborrelen. Mislukt 



