108 



HET KEUKENZOUT. 



.«P^ 



Het zoutkristal heeft dan eindelijk de ge- 

 daante van fig. e , die in fig. ƒ meer vergroot 

 wordt voorgesteld, en waarin zeer goed de 

 zamenstellende kuben zijn waar te nemen. De 

 geheele pyramide, van eene vrij groote uitge- 

 breidheid, is in den beginne dun als het fijnste 

 postpapier, doorschijnend als glas, van eene 

 bewonderenswaardig regelmatige gedaante. 



Hoe rustiger nu het vocht bij de verdam- 

 ping staat, hoe grooter de kristallen worden, 

 hoe ordelijker het gebouw is , dat de natuur 

 optrekt. De minste togt doet de kristallen 

 kleiner worden. Eindelijk kan het water het 

 kristal niet langer dragen , en het zinkt op den 

 bodem. Om ze niet te groot te doen groeijen , bevordert de fabrij- 

 kant ook dat zinken. Te groote kristallen zijn hem niet nuttig. In 

 de verbazende steenzoutmassa's , die in den schoot der aarde liggen , 

 zijn natuurlijk de kuben veel verder voltooid en grooter; evenwel 

 treft men zelden in het onderaardsche zout eigenlijke natuurlijke kristal- 

 len van kubieken vorm aan. Ik heb reeds vroeger doen zien, dat de 

 splijtingsvlakken toch den kubusvorm duidelijk uitdrukken. 



Wil de zoutfabrijkant kleine kristallen doen ontstaan, of fijn zout 

 voortbrengen, dan wordt de oplossing bewogen en dus de natuur in 

 haar rustig werk gestoord. 



Dag en nacht wordt op de beschrevene wijze de verwarming voort- 

 gezet, omdat het afbreken van het werk te veel vuur bij eene ver- 

 nieuwde verwarming zou kosten. 



Evenwel moet na een' tijd, dien de ondervinding doet kennen, de 

 pan van zoogenaamden pannen- of ketelsteen gereinigd worden, en de 

 verdere zoutlaag worden weggeworpen, omdat zij dan ook te veel 

 vreemde zouten in zich heeft opgehoopt. De pannensteen is allernadee- 

 ligst voor den zoutzieder ; want daar die steenachtige stof een slechte ge- 

 leider is voor de warmte , zoo verhindert hij de uitwerking van het vuur. 

 Hij bestaat hoofdzakelijk uit gips en kalk. Door het aanbakken 

 van dien steen en hoogst fijn verdeeld zout, dat er zich vaak mede 

 vast op nederzet, loopt ook de ketel gevaar van springen. 



