HET KEUKENZOUT. 117 



Vijftig raillioen ned. ponden , zeide ik , leveren die mijnen daar 'sjaar- 

 lijks op; en wat zouden ze niet kunnen geven , zoo het Oostenrijksche 

 gouvernement , dat het monopolie van den zouthandel heeft , de pro- 

 ductie niet regelde naar de behoefte ! Het zout wordt er toch tegen 

 5 gulden (Oostenrijksch) de 60 ned. ponden verkocht. De kosten 

 der mijnbearbeiding worden zorgvuldig geheim gehouden , hoewel 

 men meent dat het gouvernement niet minder dan 400 procent wint, 

 en derhalve daardoor een inkomen van twee millioen twee honderddui- 

 zend gulden bekomt. 



De bergwerken strekken zich thans over eene uitgebreidheid van 

 14 bunders uit, terwijl de galerijen en gangen te zamen eene lengte 

 innemen van 56 ned. mijlen. De groeven bestaan uit drie afdeelin- 

 gen of velden ; zij vertegenwoordigen de drie tijdvakken der geschie- 

 denis van de bewerking der mijn. 



Het oude veld bevat de oudste en onregelmatigste groeven. Het 

 Janina-veld, naar koning johannes van Polen genaamd, omvat 

 de sedert de 15e eeuw begonnen verbeterde mijnwerken ; en het 

 nieuwe veld bestaat uit de mijnen, die onder het Oostenrijksche be- 

 stuur zijn ontgonnen geworden. Deze velden hebben vijf verdiepin- 

 gen. Elke verdieping bevat eene uitgestrekte reeks van vertrekken, 

 die met elkander door talrijke , horizontaal loopende zuilengangen of 

 galerijen gemeenschap hebben. De verdiepingen zelve zijn door 

 schuine groeven of trappen met elkander verbonden. De bovenste 

 verdieping ligt 8 el beneden den grond, de laagste 200 el. De 

 ruimten tusschen iedere twee verdiepingen bedraagt 20 tot 30 el, 

 en de laagste gangen liggen 900 el beneden den waterspiegel van 

 den Weichsel. Lager te graven houdt men voor gevaarlijk wegens 

 de opwellende bronnen. Het zout , dat het naast aan de aardopper- 

 vlakte ligt, is meer of min met klei vermengd, en wordt alleen ver- 

 kocht om in veevoeder te mengen. 



Het zout der tweede verdieping, bestaande uit groote blokken, heet 

 groen zout, en wordt het meest in den handel gebragt. Het zout 

 eindelijk uit de benedenste lagen is het fijnste. Men vindt ook soms 

 blokken helder gekristalliseerd zout, te midden van ander. Dit is 

 zoo zeldzaam , dat het vroeger alleen voor de Poolsche koningen werd 



