HET KEUKENZOUT. 121 



Die, welke wij het meest behoeven, zijn in eenen schier onuitput- 

 baren voorraad voorhanden. Onder deze noem ik slechts de steenko- 

 len , het ijzer en het keukenzout. Van andere ligchamen kan uit den 

 aard der zaak de hoeveelheid niet verminderen , zij zijn bij voor- 

 beeld lucht en water, 't Is waar, ook de bestanddeelen der eerstge- 

 noemden verdwijnen niet, zoo min als er een enkel atoom op aarde 

 verdwijnt, maar zij worden gedeeltelijk niet weder tot den oorspron- 

 kelijken vorm teruggebragt. 



Waarom toch die groote voorraad? Zouden de genoemde stoffen 

 ook door anderen te vervangen zijn? Zou ijzer, steenkolen en zout, 

 om mij slechts tot deze drie soorten te bepalen, kunnen gemist wor- 

 den? Zouden er voor 'toogenblik surrogaten voor te vinden zijn? Ik 

 betwijfel het zeer. Zouden deze stoffen den mensch zoo nuttig, zoo on- 

 ontbeerlijk zijn geworden, omdat hij ze willekeurig dat voor zich ge- 

 maakt heeft, omdat bij zich zelven , of liever zijn aardsche leven 

 onder de heerschappij van die doode stof heeft gebragt? Ik kan het 

 niet gelooven. Veeleer zie ik in het wegleggen van al die schatten 

 weder het werk der hoogste Rede, de hand van een liefderijken 

 God, die de aarde zoodanig toerustte, dat zij geheel geschikt was 

 tot woonplaats van de kroon d r aardsche schepping, van den mensch. 

 Zijn geluk te bevorderen , zijne geestesgaven uit te breide n en te ver- 

 sterken, zijne ligchamelijke krachten te vermeerderen, zijne gezond- 

 heid in stand te houden, ziedaar het doel, dat ik zie doorschemeren 

 in de inrigting en zamenstelling van den bol, die ons draagt. 



Ik weet, er zijn hiertegen bezwaren in 't midden te brengen, ik 

 weet, hoe men met alle teleologie den spot drijft, ik weet, dat voor 

 den materialist de gemaakte opmerking niets bewijst, en toch was 

 het mij eene behoefte die meening uit te spreken. Ik wil niemand 

 bekeeren. Hij , die in dat alles slechts een bloot toeval of eene 

 blinde noodzakelijkheid ziet, gun ik van harte deze overtuiging, zoo 

 zij hem vrede en rust voor zich zelven verschaft. Voor mij is het 

 geloof aangenaam en bemoedigend , dat de aarde is toegerust , zoo als 

 zij daar onder ons ligt, met het doel om haar tot woonplaats voor 

 menschen geschikt te maken. 



