136 HET HUWELIJK DER PLANTEN. 



Wij kunnen dus gerust zeggen, dat allen, die het stelsel van nabij 

 kennen, den Zweedschen natuurkundige bewonderen moeten, en doen 

 wij dit, nu wij zoo vele andere bruikbare stelsels er naast kunnen 

 plaatsen, hoeveel te meer zal dit dan plaats gehad hebben ten tijde 

 van linnaeüs , toen men niets dan hoogst gebrekkige en onvolledige 

 stelsels kende. Was het dan ook wel wonder, dat het dadelijk, bij 

 de vele bestrijders, ook vele aanhangers kreeg? De groote naam van 

 linnaeüs werkte niet alleen mede om het te verspreiden , maar zijne 

 volgelingen deden daartoe het hunne bij. Overal, waar zij konden, 

 verkondigden zij het door linnaeüs in het geopende boek dei- 

 natuur opgespoorde en verzamelden bovendien alom bouwstoffen om 

 het groote werk van hunnen beroemden meester nog meer te volmaken. 



Hoe gering de kennis , dat er geslachten bij de planten voorhanden 

 zijn, ook moge geacht worden, zoo zeggen wij toch niet te veel, dat 

 de bekendheid met hen een zegen werd voor den mensch. Het toen 

 nog al te jeugdige spruitje is thans een breed getakte boom geworden ; 

 en al noemen wij alleen maar de horticultuur, dan toch zal een ieder 

 ons moeten toestemmen, dat menige tak van industrie grootendeels zijn 

 ontstaan te danken heeft aan deze twee schijnbaar nietige wezens : de 

 meeldraden en stampers. Ook de natuurwetenschappen hebben er door 

 gewonnen, en ongaarne hebben wij het een groot plantkundige toegestemd, 

 die meende, dat de geslachtsleer der planten oorzaak is geweest van 

 een' tijdelijken stilstand in de kennis van het leven der planten, 't Is 

 waar , ten tijde van linnaeüs wist men niet van de bevruchtingsleer 

 zoo veel als thans. Het mikroskoop moest het veld verruimen , en 

 sommige onderzoekers meenden er door waar te nemen, wat strijdig 

 was met geslachten bij de planten. Zoo ver had de groote Zweed 

 nooit kunnen doordringen, bij gebrek aan goede werktuigen, en wat 

 hij gesteld had, steunde dus meer op goede proefnemingen , dan wel 

 op waarnemingen. Dat deze laatste zeer moeijelijk zijn, bewijzen, 

 dunkt ons, de vroegere en latere waarnemingen van schacht ] ). 



') Verg. H. schacht , Die Pftanzenzelle , der innere Bau und das Leden dei' Oe- 

 wachse , pag. 405 en v.v. — Album der Natuur , 1859 , Wetenschappelijk bij- 

 blad , pag. 11. 



