148 HET HUWELIJK DER PLANTEN. 



Zijn de stoffen in het eene individu anders gegroepeerd dan in het 

 andere ? Wie zal het zeggen ? 



Aan de kiem of het kiemplantje vindt men meestal de beginsels 

 van worteltje en stengeltje , en aan den top van dit laatste een teeder 

 knopje, bevattende de eerste blaadjes. Om de kiem in den kiemzak 

 of in het overige van het eitje wordt bij de meeste zaden eene cel- 

 achtige massa gevormd, het ei- of kiemwit , en de vorming van deze stof 

 houdt als het ware gelijken tred met de ontwikkeling van het eitje , 

 want, wordt dit laatste grooter, ook de hoeveelheid kiem- of eiwit 

 vermeerdert. Dit kiem- of eiwit dient in het eerst het jonge plantje, 

 de kiem, tot beschutting, en bij de ontkieming, als eerste voedsel. 



Dat geeft de altijd zorgende natuur het mede, om het jonge kind te 

 voeden, tot zoo lang het groot en krachtig genoeg geworden is om 

 zich zelf te helpen, tot zoo lang de kiem in de aarde geworteld is 

 en zich zelve kan voeden. 



In het kiemwit of ook tusschen de zaadlobben besloten , kan de kiem 

 langen tijd haar ontkiemings- of ontwikkelings-vermogen behouden ; 

 die tijd is niet bij alle zaden even groot en heeft zijne grenzen; zoo 

 moeten b. v. de vrachtjes van den beerenklaauw (Heracleum) dadelijk 

 na het rijpen uitgezaaid worden, willen zij dat vermogen behouden; 

 zij overwinteren in den grond en loopen in het voorjaar verder uit. 

 Bij de meeste planten evenwel duurt die eigenschap twee jaren , bij 

 anderen zes , acht en tien , bij sommige zelfs honderd en meer jaren. 

 Opmerkelijk is het, dat sommige zaden in dien schijnbaren slaap 

 eenen graad van koude, waarbij zelfs kwik bevriest, zonder nadeel 

 kunnen verdragen, maar daarentegen bij blootstelling aan eenen ver- 

 hoogden warmtegraad spoedig hun ontkiemingsvermogen verliezen. 

 Eene bewaring op koele , donkere plaatsen en vooral eene zorgvuldige 

 afsluiting van luchtstroomen doen hen veel langer goed blijven. Men 

 heeft zaden , welke in eene diepte van 360 voet sedert onheugelijke 

 tijden bewaard waren , behoorlijk zien ontkiemen , waarvan wij als 

 voorbeeld slechts behoeven te noemen de bekende mumie-tarwe (Trui- 



