VILT- EN TAPIJTWERKERS. 209 



instinkt geleid wordt, dat zij steeds dezelfde stoffen kiest om daaruit 

 een nest te bouwen. Integendeel, het vervolg zal leeren, dat er ook 

 in dat opzigt eene vrij groote verscheidenheid tusschen nesten, door 

 dieren van dezelfde soort gebouwd, bestaat, hetgeen bewijst, dat de 

 uiting van het instinkt zich wijzigt naar de omstandigheden, met an- 

 dere woorden, dat de dieren kiezen tusschen de verschillende stoffen, 

 die onder hun bereik zijn en daaruit diegene nemen, welke het best 

 aan hun bijzonder oogmerk voldoen. Eene keuze nu veronderstelt 

 eene zekere mate van overleg , een op grond van ervaring genomen 

 besluit, en dat werkelijk deze laatste van invloed is op de handelin- 

 gen van vele dieren, wordt reeds daardoor bevestigd, dat men meent 

 opgemerkt te hebben , dat over het algemeen oudere vogels zorgvul- 

 diger in hunnen nestbouw zijn dan jongere derzelfde soort. 



Een paar voorbeelden ter opheldering van het gezegde moge hier 

 eene plaats vinden. 



Ik heb, terwijl ik dit schrijf, voor mij liggen vijf nesten van het 

 winterkoningje (Troglodytes europaeus), een door geheel Europa en 

 noordelijk Azië tot in Japan verbreid vogeltje, dat zich niet door 

 fraaiheid van gevederte, maar des te meer door zijnen kunstigen 

 nestbouw onderscheidt. 



De algemeene gedaante van zijn nestje (zie fig. 1 der plaat) is meer 

 of min langwerpig rond, met eene naauwe opening, naar voren en 

 beneden gekeerd , juist groot genoeg om het vogeltje door te laten. 

 Het bouwt dit nestje op verschillende plaatsen, tusschen struiken, op 

 knotwilgen , tegen daken , tegen den oever van rivieren en andere 

 wateren ; een der voor mij liggende werd gevonden onder eene brug 

 te Leiden , met vijf jonge vogeltjes daarin. 



De meest gewone stof, die het winterkoningje tot het bouwen van 

 zijn nest bezigt, is groen mos. Daaraan geeft het boven elke andere 

 de voorkeur , en dat het geene moeite ontziet om die bouwstof, waar 

 het deze bekomen kan, zelfs van tamelijk verre afstanden te halen, 

 getuigt juist het zoo even genoemde onder eene brug midden in eene 

 groote stad gebouwde nestje, hetwelk schier uitsluitend uit zulk mos 

 is zamengesteld. Daarentegen zijn onder de vier overigen twee, van 

 welke alleen het binnenste uit zulk een zacht mosbekleedsel, ver- 

 1861. 14 



