262 IETS OVER HET MIJNWEZEN EN DE MIJNWERKERS 



Noorderbreedte, en van 9° 50' tot 11° 30' Oosterlengte van Greenwicli. 

 Zij heeft eene lengte van 14, eene breedte van 4 tot 5 geographische 

 mijlen en eene oppervlakte van ruim 36 vierkante mijlen. Het grootste 

 gedeelte behoort aan Hannover , doch voor een kleiner maakt zij 

 ook een gedeelte van Pruissen , van Anhalt -Bernburg en van Bruns- 

 wijk uit. Tusschen de Saaie en de Wezer gelegen, reikt echter de 

 Hartz-streek noch tot aan de eene, noch tot aan de andere dier beide 

 rivieren, daar zij aan de oostzijde eerst in het Maasf'eldsche , ten 

 westen van de Saaie , aanvangt en aan de westzijde bij de Brunswijksche 

 stad Seesen , die oostelijker dan de boorden der Wezer ligt, eindigt. 



Het Hartzgebergte bestaat uit eene afwisseling van ontelbare ber- 

 gen, heuvels, dalen en bergkloven , die als een ware doolhof door 

 elkander slingeren. De hoogste dier bergen is de Broeken of Bloks- 

 berg, die 3506 Par. voet hoog is; voorts zijn de voornaamste berg- 

 toppen: de Koningsberg, de Heinrichstop , de Bruchberg , de Achter- 

 mannstop , de Winterberg, de Vuursteen, de Wormberg, de Kalenberg 

 en de Rammelsberg. Onder de plaatsen, die door den natuurlijken toe- 

 stand tot de merkwaardigste behooren, verdienen voorts vermelding: de 

 Rosstrap, het meest woeste punt van dengeheelen Hartz, een ontzettende 

 ketel, in welken eene beek met schuimende wildheid stroomt, en in 

 welks midden zich een bergkegel verheft , die eenigermate doet den- 

 ken aan die ringbergen, welke men in ontelbare menigte op de 

 oppervlakte der maan waarneemt; voorts de Baumans- en de Bielsgrot, 

 beiden uitgestrekte druipsteengrotten met ontelbare bezienswaardige 

 holen, zuilen en grillige figuren. De Baumansgrot, sedert het jaar 

 1672 bekend, heeft eene lengte van 768 voet, maar met vele zijgangen 

 en gewelven ; de Bielsgrot, negentig jaren later voor het eerst betreden, 

 heeft, zooveel men weet, elf verschillende afdeelingen of kamers, 

 van welke de achtste een allerprachtigst druipsteenwerk bevat, wegens 

 zyne figuur «het orgel" genoemd; de laatstgenoemde grot is nog niet 

 geheel bekend en schijnt ook niet overal toegankelijk. 



De geheele bergstreek wordt verdeeld in , of liever aangeduid met 

 twee benamingen: de Opper- en de Beneden Hartz, terwijl de hoogten 

 ten westen en zuiden van het eigenlijke Hartzgebergte gelegen , maar 

 daartoe eigenlijk niet behoorende, den naam Voor-Hartz dragen. De 



