270 IETS OVER HET MIJNWEZEN EN DE MIJNWERKERS 



geschillen. Jaarlijks maakt de mijnraad eene soort van begrooting 

 op , met de noodige voordragten aangaande de voornaamste te onder- 

 nemen' werken. De Hannoveraansche volksvertegenwoordiging keurt 

 die begrooting doorgaans zonder eenige bedenking goed. De Hartz 

 zelf' zendt twee afgevaardigden naar de Tweede Kamer; zij worden 

 benoemd door de gemeentebesturen en door kiesvergaderingen, twee- 

 maal zooveel leden als die besturen tellende , en gekozen door allen, 

 die een huis bezitten of directe belastingen betalen , zoodat een een- 

 voudig mijnwerker medekiezer in den eersten en ook in den tweeden 

 trap zijn kan. 



Terwijl de staat de belangen van den Hartz behartigt , bewijst hij 

 tevens zijdelings eene dienst aan de streken, die dat oord omgeven, 

 daar er de handel aanmerkelijk door wordt bevorderd. De bergstreek 

 zelve brengt bijna niets voort van hetgeen noodig is voor de levens- 

 behoeften eener zoo talrijke bevolking, en tot het ontginnen ten be- 

 hoeve van den landbouw bestaat er geene de minste aanmoediging , 

 daar de staat te allen tijde het regt heeft om de gronden tot zeer 

 lagen prijs te onteigenen , die eerst aan de des verlangenden tot vrij 

 hoogen prijs zijn afgestaan. En de gronden, tot den landbouw geschikt, 

 zijn betrekkelijk weinige, zoodat bijna alles wat tot voeding, kleeding 

 enz. noodig is , van elders moet worden aangevoerd , te meer daar 

 de boschbouw hoe langer zoo meer wordt uitgebreid en dus de land- 

 bouw hoe langer zoo meer beperkt; een gevolg van de meer en meer 

 toenemende behoefte aan hout voor het inwendige der mijnen , alwaar 

 de steunsels en dergelijke in zulk eene verbazende hoeveelheid voor- 

 handen zijn, dat volgens het in den Hartz bekende spreekwoord, er 

 meer hout onder dan boven den grond is. 



Trouwens , men behoeft ook het voorkomen van het land slechts 

 oppervlakkig in oogenschouw te nemen , om zich te overtuigen , dat 

 er weinig tot levensonderhoud gevonden wordt. Meestal ziet men 

 in de nabijheid der dorpen niets dan eenig weiland. De huizen zijn 

 omringd door tuintjes, waar een weinig groenten worden verbouwd. 

 De steenachtige grond is arm , en naarmate men hooger klimt, wei- 

 gert de bodem meer het voeden van die planten, welke tot levenson- 

 derhoud dienen. Clausthal ligt 560 Ned. ellen boven den waterspiegel 



