IN HET HARTZGEBERGTE. 273 



van stamper op- en neer gaat. In die stampmolens, gelyk men ze 

 zou kunnen noemen, wordt het erts als het ware gezift en de stuk- 

 ken liggen er hooger of' lager in naarmate van hun gehalte. Weldra 

 schieten er slechts stukken over , die goed zijn om naar den smeltoven 

 te brengen ; doch ook het overige , een slijkerige afval , bevat nog 

 deeltjes, die erts bevatten, welke er van moet worden afgescheiden. 

 Deze papachtige massa wordt dun uitgespreid op eene soort van hel- 

 lend vlak , dat onophoudelijk wordt bevochtigd door alstroomend water 

 en tevens door eene zeer eenvoudige inrigting in eene bestendige 

 schudding gehouden, evenals de bak op de kafmolens, met welke de 

 landlieden het koren van het kaf zuiveren , of de trechter , waarin 

 op de molens het graan geworpen wordt om tusschen de steenen te 

 vallen. Kinderen , ieder met een bezem in de hand, gaan onophou- 

 delijk langs dit hellend vlak , ten einde het slijk weg te vegen en 

 van tijd tot tijd de zwaardere en daardoor bijeenzakkende metaaldee- 

 len te verzamelen. Doch men ziet ook in die afgelegene en eenvoudige 

 loodsen hier en daar de werktuigkunde haren scepter zwaaijen en de 

 werktuigelijke beweegkracht voor die van arm en hand in de plaats 

 treden; maar wel ver van eene ramp te zijn voor de nijvere bevolking 

 van den Hartz, is zij integendeel eene groote weldaad voor hen, of 

 liever voor hunne nakomelingen , want naarmate alzoo de bearbeiding 

 der ertsen minder kostbaar wordt , beloont het te meer de moeite om 

 ook de kleinste hoeveelheden metaal uit de ruwe brokken af te zon- 

 deren, zoodat men, eene grootere hoeveelheid metaal uit dezelfde 

 massa erts trekkende , de mijnen veel minder uitput en dus langer in 

 stand doet blijven , dan wanneer er door de gebrekkige bearbeiding 

 te veel verloren gaat. 



Nadat onze knaap alzoo zijnen leertijd buiten de mijn volbragt 

 heeft, wordt hij naar beneden gezonden. Elke week moet hij zes- 

 maal in de mijn afdalen en er telkens acht uren blijven. Zie , daar 

 staat hij in zijn werkpak , met eene dikke witte muts op het hoofd 

 tegen het stooten tegen of het afvallen van brokken steen en erts ; 

 om de lendenen draagt hij een stuk leder, ten einde zyn werk zit- 

 tende te kunnen verrigten op eenen grond, doorweekt met vitriool- 

 achtige vochten. Een kleed van grove , grijze stof, een lampje aan 



