IN HET HARTZGEBERGTE. 275 



de hand, die hij vrij boeit , het handvat aan den anderen stijl te grij- 

 pen, te gelijk den voet op het uitsteeksel te zetten en de andere 

 hand en voet los te laten. Op zijne nieuwe staanplaats daalt hij weder 

 zoolang, totdat de stijl naar boven zou gaan. Maar dat is het oogen- 

 blik , dat hij weder naar den anderen stijl kan overgaan , en zoo komt 

 hij, zonder zich te vermoeien, al lager en lager. De bergwerkers 

 noemen dit: Fahrkunst en bedienen er zich met het uiterste gemak 

 van. Men heeft alleen te zorgen , dat men sleeds op zijde blijft staan 

 en dus niet tusschen de beide stijlen geraakt , als ook , dat men 

 zich niet aan den wand van de put stoot. Het is onnoodig te 

 zeggen, dat men bij het opstijgen op dezelfde wijze te werk gaat. 

 Deze hoogst eenvoudige , maar tevens zeer vernuftig uitgedachte 

 toestellen vindt men tegenwoordig in den Hartz in alle mijnen, die 

 eene groote diepte hebben. 



Wanneer de mijnwerker in de onderaardsche gewelven is afgedaald, 

 moet hij dikwijls door eenen waren doolhof van gangen heen om bij 

 de ertsader te komen, aan welke hij te arbeiden heeft, en acht uren 

 achtereen is hij bezig met het boren van gaten, die met buskruid 

 worden opgevuld , ten einde de rots te doen springen. Na zijn werk 

 voltooid en alle voorzorgen genomen te hebben , steekt hij de lont 

 aan en verwijdert zich haastig, iedereen waarschuwende, dien hij ont- 

 moet. Weldra hoort men een dof gedruisch, en zoodra nu do kruid- 

 damp genoegzaam opgetrokken is , slaat de werkman met een grooten 

 hamer alle mogelijke stukken van het losgesprongen rotsbrok af, hij 

 zondert de metaalhoudende ertsbrokken af van de onbruikbare stukken 

 rots, die dienen tot het opvullen der geheel uitgegraven mijngangen. 

 Het erts wordt op kleine wagentjes geladen , die over sporen loopen 

 en het naar den bodem van den mijn put overbrengen , waar het in 

 bakken geladen en door middel van een waterrad omhoog getrokken 

 wordt. Bij dat laten springen is veel voorzigtigheid noodig , daar 

 anders de werkman gevaar loopt van deerlijk gebrand of zwaar ge- 

 kwetst te worden. Zelfs zijn er voorbeelden, dat eene ongelukkig 

 te vroeg plaats hebbende uitbarsting aan den mijnwerker het leven 

 kostte. 



Na acht uren arbeid komt de werkman uit »de ingewanden der 



