350 JOHANNES KEPLER. 



meer dulden. Allerwege werden de protestanten vervolgd , en kepler 

 vlugtte uit Gratz naar veiliger oorden. Maar het scheen , dat men den 

 reeds beroemd geworden man niet wilde missen; althans eenige weken 

 na zijne vlugt verkreeg hij verlof om terug te keeren. Zelfs werd 

 hem op zijn verlangen een vorstelijke schutsbrief ter hand gesteld. Hij 

 kwam dus weder in Gratz terug , maar werd daar door de geestelijken 

 aangezocht om in den schoot der moederkerk terug te keeren. Hij 

 weigerde dit, zeggende dat hij het niet in opregtheid doen kon en 

 niet huichelen wilde, en toen bleek het, met welk doel men hem den 

 terugkeer vergund had. Zijn vrijbrief werd ingetrokken en hem aan- 

 gezegd, dat hij binnen 45 dagen het land ruimen moest. Hij vlugtte 

 op nieuw en nu naar Praag, waar hij in Januarij 1600 aankwam. 

 Daar vond hij tycho brahe, die middelerwijl al zijnen invloed had 

 aangewend om hem te hulp te komen. Hij verkreeg dan ook van den 

 koning van Bohème eene aanstelling als koninklijk sterrekundige met 

 een jaargeld, dat, karig als 't was , hem en de zijnen toch voor ge- 

 brek zou hebben behoed , als 't maar geregeld was uitbetaald geworden. 

 Maar zelfs toen, nog voor het uitbreken van den dertigjarigen oorlog, 

 en hoeveel te meer later, terwijl deze woedde, was alles in Duitsch- 

 land in zulk eene grenzenlooze verwarring , dat ambtenaren door hunne 

 vorsten evenzeer ten halve of in 't geheel niet betaald werden als 

 particulieren door hunne schuldenaars, dat er op de geregelde uitbe- 

 taling van eene vorstelijke jaarwedde evenmin kon staat gemaakt 

 worden als op die van eene koopmansrekening. Kepler ontving zijn 

 jaargeld dikwijls naauwelijks ten halve en werd dus gedurende de 

 twaalf jaren, die hij in Praag doorbragt, onophoudelijk door zorg en 

 kommer gedrukt. 



Reeds kort nadat hij daar was aangekomen , begreep hij dan ook , 

 dat zijn toestand daar onhoudbaar was en vatte hij het plan op om 

 naar zijn eigen vaderland, Wurtemberg, terug te keeren. Daar 

 regeerde een vorst, die hem persoonlijk genegen was, daar zou hij de 

 vrienden zijner vroegste jeugd weder vinden, daar zou hij op de eene 

 of andere wijze wel voor gebrek gevrijwaard zijn. Maar ijdele hoop, 

 want ook daar regeerde thans de onverdraagzaamheid ; zoo lang hij 

 Luthersch bleef was zijn vaderland voor hem gesloten. Eindelijk, in 



