352 JOHANNES KEPLER. 



den, in 1629, zond wallenstein kepler naar Rostock om hem daar 

 met de zijnen evenzeer in armoede te laten leven. Met al den moed der 

 wanhoop besloot kepler in het volgende jaar om naar Regensburg te 

 gaan en daar op den rijksdag zijne aanspraken te doen gelden. Hij 

 vond op die reis geen menschenhulp, maar wel het eenig redmiddel 

 uit allen aardschen nood .... den dood. Sommigen willen, dat hij 

 Regensburg niet bereikte en nog onder weg, op den 5 Mei 1630, 

 overleed; anderen, dat hij in die stad eerst op den 15 November 

 1631 stierf. Het grootste deel der negenenvijftig of zestig jaren zijns 

 levens had hij in nijpende zorg en kommer doorgebragt. Zijne tijd- 

 genooten begrepen hem niet: hij stond daartoe veel te hoog boven 

 hen. Zelfs onder de nakomelingschap zijn er weinigen , die hem zoo 

 hoog schatten als hij het verdient, die de hooge waarde erkennen van 

 zijnen onder zoo neerdrukkende , geestverlammende levensomstandig- 

 heden volbragten reuzenarbeid. Toen in 1808 de vorst primaat von 

 dalberg een monument, aan keplers nagedachtenis gewijd, te Regens- 

 burg wilde oprigten , was het hem niet mogelijk in geheel Duitsch- 

 land zooveel geld bijeen te zamelen, dat hij het verder dan tot eene 

 zuil van baksteenen kon brengen. 



En toch, wie had meer dan kepler eene eerzuil van marmer ver- 

 diend? Onder alle natuuronderzoekers, die door hunne ontdekkingen 

 hunnen naam onsterfelijk hebben gemaakt, zijn er ja eenige weinigen, 

 wier ontdekkingen nog grootscher, nog rijker en omvattender dan die 

 van kepler kunnen worden genoemd, maar is er toch zeker geen 

 enkele, die de zijne heeft verkregen door nog noester vlijt, door nog 

 meer inspanning en ijzeren volharding, onder de ongunstigste invloeden 

 van buiten, dan juist hij. 



Weinige ontdekkingen , nog grootscher dan de zijne. "Wat de ware 

 gedaante is der banen, waarin de planeten wentelen om de zon, hoe 

 de snelheid, waarmede zij zich daarbij bewegen, verandert op verschil- 

 lende plaatsen dier banen, en eindelijk, op welke wijze en naar welke 

 wet bij alle planeten de gemiddelde snelheid afhangt van de grootte 

 der banen, ziedaar wat de nakomelingschap van kepler heeft geleerd, 

 ziedaar de drie hoeksteenen van het gebouw dat newton later op- 

 rigtte en laplace geheel afwerkte. Kopernikus had aangetoond, dat 



