JOHANNES KEPLER. ÓOö 



niet de zon met de planeten om de aarde, maar dat integendeel de 

 aarde met de andere planeten om de zon wentelen , en zoo den eersten 

 stoot gegeven tot het doen verdwijnen van den trotschen waan , die 

 den mensch als het middenpunt der schepping deed beschouwen , omdat 

 voor hem de aarde was gemaakt en deze het middenpunt was van 't 

 heelal. Maar zelfs met de gebrekkige waarnemingsmiddelen van zijnen 

 tijd bemerkte men spoedig , dat de gedaante der planetenbanen geen 

 cirkel was. En toch de cirkel, zoo redeneerde men, is de volmaaktste 

 figuur, in den grond moeten het toch cirkels zijn. Nu had reeds 

 ptolomaeüs , om althans eenigzins rekenschap te kunnen geven van 

 de verschillende standen van zon en planeten, bij hunne door hem 

 vooronderstelde beweging om de aarde, de zoogenaamde nevencirkels 

 uitgevonden. Elke planeet, zoo heette het bij hem, beschrijft eenen 

 cirkel om zeker punt in de ruimte en dit punt beweegt zich in eenen 

 cirkel om de aarde. Ook Kopernikus en zijne volgelingen moesten , 

 zoodra men de verschillende standen der hemelligchamen naauwkeurig 

 begon te vergelijken met hunnen cirkelvormig veronderstelden loopkring 

 om de zon , tot zulke nevencirkels , kleiner wel is waar , hunne toe- 

 vlugt nemen; zelfs tycho brahe kon zich niet daarvan losmaken. 

 Eerst kepler kon dit. Hij toonde aan , dat de geheele reeks van door 

 tycho met alle toen mogelijke naauwkeurigheid waargenomene standen 

 der planeet Mars, waarmede hij na diens dood bekend was geworden, 

 zonder nevencirkels of eenige andere dergelijke hypothese konden ver- 

 klaard worden, door aan te nemen, dat deze planeet zich niet in een 

 cirkel, maar in een langrond (ellips) om de zon beweegt. «Wie zich 

 beklaagt," zegt hij met de hem eigene naïef heid in het boek, waarin 

 hij de langwijlige berekeningen meedeelt, die hem tot deze uitkomst 

 hebben geleid, »wie zich beklaagt, dat deze berekeningen vervelend 

 zijn, zal zeker medelijden hebben met mij, die ze ten minste zeven- 

 tigmaal heb moeten herhalen , terwijl hij ze maar ééns behoeft door 

 te lezen." 



Beweegt zich nu eene planeet in deze langronde baan met steeds 

 gelijkmatige snelheid? Kepler bevond spoedig, dat dit niet het geval 

 was en het gelukte hem ook de wet van deze beweging, de regel- 

 maat in deze schijnbare onregelmatigheid op te sporen. De zon name- 



