378 DE PAPIERFABRIKANTEN ONDER DE DIEREN. 



zich als kleine wormpjes vertoonende larven groeijen spoedig, dank 

 hebbe de met vooruitziende zorg onder hun bereik geplaatste voor- 

 raad; eindelijk hebben zij hare volle grootte bereikt; zij spinnen zich 

 in , en uit de pop komt eene gevleugelde wesp te voorschijn , die hare 

 wieg verlaat, dadelijk als eene gehoorzame en wel opgevoede doch- 

 ter hare moeder te hulp snelt en zich beijvert om een gedeelte van 

 de tot nog toe door deze alleen vervulde taak overtenemen. Allengs 

 groeit zoo het getal der arbeidsters aan , en daarmede gaat het werk 

 al sneller en sneller van de hand. Réaümcr berekende , dat van 

 eene der in Europa gemeenste soorten van wespen (vermoedelijk 

 Vespa germanica) het getal der individu's in een enkel nest op liet 

 einde des zomers tot 30,000 geklommen is , die alle van eene en 

 dezelfde moeder afkomstig zijn. 



Réaumür was ook de eerste, die ontdekte, dat de door de wespen 

 gebouwde nesten met hunne talrijke tot raten vereenigde cellen uit 

 eene papierachtige stof bestaan. Hij zelf kwam eerst na jaren onder- 

 zoeks tot dit besluit ; thans is een enkele blik door het mikroskoop 

 voldoende om ons daarvan te overtuigen. 



Papier is eene uit plantenvezelen zamengestelde zelfstandigheid. 

 Gewoonlijk wel is waar bezigt men, om het te vervaardigen, zooge- 

 naamde lompen , dat is lappen katoen , linnen enz. , die versleten en 

 tot geen ander gebruik meer geschikt zijn. Maar men doet dit slechts 

 goedkoopheidshalve ; de versche boomwol, de ongeweven hennip- en 

 vlasdraden zouden zich even goed tot papier laten verwerken, ja men 

 kan nog uit eene menigte andere plantenstoffen papier maken, uit 

 hooi, stroo , boomschors, hout, bladeren enz. De eenige voorwaarde is 

 dat de vezelen of vezelcellen, waaruit de plantenweefsels geheel of 

 gedeeltelijk bestaan, behoorlijk van elkander gescheiden worden, zoo- 

 dat zij, met water tot eene pap dooreen geroerd, en, deze pap ver- 

 volgens tot eene dunne laag uitgebreid wordende, in allerlei rigtingen 

 door elkander liggen , waardoor de eene vezel als het ware in de andere 

 grijpt, en aldus een zamenhangend geheel ontstaat, waarvan dan nog 

 het verband kan versterkt worden door eene bijgevoegde klevende 

 stof, waartoe in de papierfabrieken lijm of stijfsel wordt aangewend. 



De wespen nu zijn , gelijk gezegd is , ook ware papierfabrikanten. 



