WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 33 



hier met niets anders dan met een hervriezingsverschijnsel (zie dit Btjblad, 

 1861 , bl. \i) te doen heeft. Men hoort en ziet daarbij hoe het ijsblokje tus- 

 schen de houtblokjes vergruisd , als 't ware verkruimeld wordt. Bij de daaraan 

 voorafgaande zamenpersing en nog meer bij het over elkaar schuiven der on- 

 der den invloed der drukking zich verplaatsende ijsfragmentjes , wordt warmte 

 ontwikkeld. Die warmte doet deze ijsdeeltjes aan de oppervlakte smelten ; 

 maar zoodra ze slechts voor een oogenblik elkander raken, vriezen ze weder 

 aaneen. Terwijl eene lens, uit een goed gekozen ijsblok gesneden, dan ook 

 zeer goed als »verzamelingslens" voor licht- of warmtestralen zou kunnen die- 

 nen, is een geperste lens volkomen ondoorzigtig , ondoorschijnend zelfs. 

 Wat TUNDALL heeft gevonden, had faraday kunnen voorzeggen. 



Ln. 



Magneto-elektrische proefnemingen. — Zoo als bekend is, heeft men de FARA- 

 DAYsche grondproef: het inbrengen en uittrekken van een magneet uit de 

 windingen van eene geleidende spiraal, welker uiteinden met het een of ander 

 stroomaanloonend werktuig zijn verbonden , onder zeer verschillende vormen 

 en omstandigheden herhaald, die alle evenwel tot denzelfden grondvorm kun- 

 nen teruggebragt worden. Een der merkwaardigste dier verschillende wijzen 

 om eenen elektrischen stroom op te wekken door de beweging van eenen 

 magneet in de nabijheid eens geleiders is die, welke door dujardin te Lille, 

 zoo niet het eerst gevonden, dan toch in het groot toegepast is. Daarbij is 

 de spiraal blijvend gewonden om de beide pooleinden van eenen hoefijzervor- 

 migen staalmagneet Op het oogenblik dat men eene massa ijzer van passenden 

 vorm , het zoogenaamde sluitstuk , bij de polen des magneets brengt , ontstaat 

 er in de omwinding een stroom , even als of de magneet uit de windingen werd 

 getrokken , en bij het afrukken van het sluitstuk een tweede stroom in 

 eene aan die des eersten tegenovergestelde rigting. Deze wijze van stroomop- 

 wekking is reeds op velerlei plaatsen gebezigd, onder anderen door brktün 

 frÈres te Parijs in hunne bekende magneto-elektrische toestellen voor medisch 

 gebruik. 



Als men bij de polen van zulk een omwonden staalmagneet een diamagne- 

 tisch ligchaam brengt, dan moet daardoor evenzeer eene werking in dien 

 magneet als door het daarbij brengen van een stuk ijzer ontstaan , zij het dan 

 ook in tegenovergestelden zin, en dus een stroom in de omwinding geboren 

 worden Om dit te beproeven en om, als die stroom daartoe sterk genoeg 

 bleek, dien aan te wenden toteenige proefnemingen over diamagnetisme, werd 

 een magneet van omstreeks 100 kilogrammen draagkracht aan elk der pool- 

 einden van een zestigtal windingen geïsoleerd roodkoperdraad van 2,5 m.m. 

 1861. 5 



