42 ALBUM DER NATUUR. 



schillen vinden hunne verklaring in de betrekkelijke hoeveelheid des koolzuren 

 kalks, waardoor de kiezeldeeltjes onderling aaneen zijn verbonden. 



Dat het overblijvende werkelijk kiezelzuur is , blijkt uit de oplosbaarheid in 

 vloeispaathzuur. 



De gedaante der kiezeldeeltjes is óf die van hoekige korreltjes , óf die van 

 plaatjes met onregelmatige randen. Dunne geslepen doorsneden vertoonen 

 zich als een soort van mosaik, en de kiezeldeeltjes daarin, althans de groo- 

 tere, laten zich in gepolariseerd licht onder het mikroskoop herkennen. Dit 

 schijnt te bewijzen , dat het kiezelzuur hierin in den kristalvorm en niet in 

 den amorphen toestand bevat is. 



Het maaksel der schalen , welke gedeeltelijk uit kiezelzuur bestaan , verschilt 

 van dat der alleen uit koolzuren kalk bestaande in tweederlei opzigt. Voor- 

 eerst zijn de eerste harder , doorgaans ook dikker , en in de tweede plaats 

 ontbreken daarin ook steeds de poriën , die in de kalkschalen van andere 

 Foraminiferen zoo algemeen voorkomen. Wat men vroeger ^oor poriën aan- 

 zag , zijn niet anders dan kleine groefjes aan de oppervlakte der schaal , lus- 

 schen de uitpuilende grootere kiezelkorrels , die de schaal oneffen en ruw 

 maken. Bij kiezel-Foraminiferen kunnen derhalve de pseudopodiën alleen door 

 de gewoonlijk enkelvoudige , zelden meervoudige mondopening der schaal naar 

 buiten treden. 



Ofschoon nu in algemeene gedaante kalk- en kiezel-Foraminiferen dikwijls 

 zeer tot elkander naderen , zoodat beide in de grootere groepen nevens el- 

 kander optreden, zoo meent echter R. , dat dit verschil in scheikundige zamen- 

 stelling , beantwoordende aan een verschil in maaksel der schaal , namelijk het 

 al of niet aanwezig zijn van poriën , een generisch karakter oplevert , en dat 

 niet wel, zooals tot dusverre, soorten met eene kiezelschaal en andere met 

 eene kalkschaal in een en hetzelfde geslacht vereenigd kunnen blijven. (Sit- 

 zungsber d. k. böhm. Geselt, d. Wissensch. in Prag. 1859, Nov. 28; Neues Jahrb. 

 f. Miner. etc, 1860, H. 7, p. 872). Hg. 



Koloniaal-zenuwstelsel der Bryozoa. — Bij dieren , die op eenen gemeenschap- 

 pelijken stok tot eene kolonie vereenigd leven , neemt men dikwijls bewegingen 

 waar van den geheelen stok , die van eene gemeenschappelijke aandrift schijnen 

 te getuigen. Dit geldt onder anderen van de Bryozoa. Nu kende men wel 

 reeds bij verscheidene soorten dezer klasse een aan elk afzonderlijk individu 

 eigen zenuwstelsel , bestaande uit een zenuwknoop en vandaar uit stralende 

 zenuwen, doch een gemeenschappelijk aan den geheelen stok toekomend ze- 

 nuwstelsel, waardoor verband gebragt wordt tusschen de afzonderlijke indi- 

 vidu's , was tot hiertoe niet waargenomen. 



