5-i ALBUM DER NATUUR. 



MANGALAVITI gebleken, dat Elephas Africamts aldaar gelijktijdig met Hyaena 

 crocuta geleefd heeft. Dit reeds op zich zelf merkwaardige feit is eene nieuwe 

 bijdrage tot bevestiging van het vermoeden dergenen, die meenen, dat er 

 vroeger een verband tusschen Europa en Afrika beslaan heeft. (VInstitvt , 

 1861 , p. 80). 



Wij herinneren hierbij aan den thans nog op de rots van Gibraltar levenden 

 biuus sylvanus. Hg. 



Het springen van stoomketels. — De eenige wezenlijk physische oorzaak , die 

 men tot nog toe kende als bron van dit verschijnsel , dat nog zoo dikwijls een 

 aantal menschenlevens kost, is de zoogenaamde spheroïdaaltoestand derligcha- 

 men. Jobard te Brussel heeft voor eenigen tijd in eenen brief aan de Fransche 

 Académie des sciences eene tweede dier oorzaken aangewezen, die volgens hem 

 in vele gevallen de eenige is en die door eenvoudige voorzorgsmaatregelen 

 ligtelijk kan weggenomen worden. 



Deze brief was geschreven naar aanleiding van de ontploffing eens stoom- 

 ketels te Maastricht. De bezitter eener fabriek aldaar en zijn ingenieur 

 wenschten in den schofitijd der arbeiders eenige opmetingen enz. te doen, ten 

 einde den rooster onder den stoomketel te doen vernieuwen. Met eene bran- 

 dende lamp in de hand opende een van beiden de haarddeur en dadelijk daarop 

 hoorde men eene geweldige ontploffing. Zoodra men in het stookhuis kon 

 komen, vondt men beide personen levenloos, den ketel uit het metselwerk 

 opgeligt en een der beide kookbuizen van den ketel gebarsten. 



Jobard verklaart nu hetgeen hierbij moet geschied zijn als volgt: Zoodra 

 de arbeid in eene fabriek voor een of twee uur wordt gestaakt, bedekt de 

 stoker veelal zijn vuur onder den ketel geheel met kolengruis , sluit de schoor- 

 steenschuif en de haarddeur en plaatst bovendien nog eene plaat voor de 

 opening van de aschruimte. Op deze wijze is de luchttoevoer bijna geheel 

 afgesloten , en er grijpt dus genoegzaam geene verbranding plaats, terwijl toch 

 het vuur aan blijft en de machinist het bij zijne terugkomst in een oogenblik 

 weder in vollen gloed kan brengen door slechts de lucht weder toegang te 

 geven en de koolmassa door te stooten. Maar in dien tusschentijd grijpt er 

 eene drooge destillatie plaats van de laatstelijk op het vuur gebragte kolen en 

 de geheele ruimte boven deze en in de rookgangen wordt dus gevuld met een 

 mengsel van koolwaterstof en dampkringlucht, dat ligtelijk kan voorhanden zijn 

 in eene voor de ontploffing gunstige verhouding. Stoot men dan het vuur 

 door of brengt men, zoo als te Maastricht geschiedde, eene vlam in de nabij- 

 heid , zonder vooraf door het openen der schoorsteenschuif dit gasmengsel 



