82 ALBUM DER NATUUR. 



leidsche flesch geschiedt, behoort voor te stellen, gelijk die reeds vroeger 

 door hem was aangegeven en thans door de vervolgens beschreven proefne- 

 mingen wordt bevestigd. 



Die ontlading kan op drieërlei wijzen plaats hebben, al naar den aard des 

 geleiders. Is deze kort en van geringen wederstand, dan is de ontlading 

 golvend (oscillatorisch). Hetgeen hierbij geschiedt laat zich het gemakkelijkst 

 in woorden uitdrukken, als men elke ontlading zich voorstelt als een naar 

 elkaar toestroomen der twee tegenovergestelde elektriciteiten. Als deze in 

 het gegeven geval elkander in het midden des geleiders hebben bereikt , houdt 

 hare beweging niet op : zij gaan, als waren het inerte stofdeelen , die zich bewe- 

 gen , elkander voorbij , zoodat de flesch in het opvolgend tijddeel eene tegenover- 

 gestelde lading verkrijgt, die zich weder en op dezelfde wijze ontlaadt , waar- 

 door de flesch evenals in den oorspronkelijken toestand wordt geladen , en zoo 

 voort. Kon er nu een geheel wederstandslooze , een absolute geleider bestaan, 

 dan zou elke dier ladingen even sterk zijn als de voorgaande en dus de heen- en 

 weergaande beweging der elektriciteit nooit ophouden. Maar ook zelfs bij den 

 besten geleider geschiedt dit niet : bij elke strooming wordt een deel der leven- 

 dige kracht, die de E voortdrijft , verbruikt — in warmte omgezet — , elke lading 

 is dus zwakker dan de voorgaande, zoodat de beweging der elektriciteit ook in 

 zulk eenen geleider zeer spoedig onmerkbaar moet worden. Vergroot men nu 

 den wederstand des geleiders, dan wordt het aantal dier golvingen geringer, 

 totdat er eindelijk slechts één plaats grijpt. Dan begint de ontlading enkel- 

 voudig of aanhoudend {conünuirlich) te worden, en bij toenemenden wederstand 

 blijft zij dit, totdat zij in de tusschenpoozende of afgebrokene (intermittirende) 

 overgaat. De ontladingsvonk is dan eene sissende, van geringere lichtsterkte, 

 die, in den draaijenden spiegel onderzocht, uit eene menigte enkele vonken 

 blijkt te bestaan. Wat zich dan daarbij teikenmale ontlaadt is niet regtstreeks 

 de flesch, maar de daardoor geladen knoppen of bollen van het vonken-apparaat, 

 wier lading niet snel genoeg geschieden kan om die ontlading eene aanhou- 

 dende te doen zijn. 



Na het vernemen van deze beschouwing, die altijd hoogst opmerkelijk blijft, 

 al behoeft zij hier en daar nog eene aanvulling en al wordt ook FEDDERSEN 

 zelf later door de onverbiddelijke logica der feiten gedrongen haar in eenig 

 opzigt te wijzigen, gelijk ons zeer mogelijk voorkomt, moeten wij zeer kort 

 zijn in het vermelden der resultaten van zijne proefnemingen. Deze werden 

 verkregen door de ontlading van een tot zestien leidsche flesschen , elk van 

 ongeveer 20 D palmen bekleed glas, met tusschengevoegde wederstanden, die 

 zeer konden veranderd worden , zonder de lengte der baan aanmerkelijk te 

 wijzigen, welke de ontlading telkens te doorloopen had, omdat zij voortgebragt 



