4 JOH AN NES SWAMMERDAM. 



bereikt had, deze der wetenschap geheel den rug toekeerde. Nog slechts 

 weinige jaren sleepte hij zijn vreugdeloos leven voort. Hij overleed in 

 drieë'nveertigjarigen ouderdom, den 17 den Februari 1680. 



Het noodlot was hem gunstiger na dan voor zijnen dood. Het schonk 

 hem meer dan eene halve eeuw later in boerhaave niet alleen eenen 

 uitmuntenden levensbeschrijver , maar ook eenen uitgever der door 

 hem nagelaten , lang in den vreemde verdoolde geschriften , eenen uit- 

 gever die zich met de grootste zorg van die moeielijke taak kweet, 

 en , ook al had deze niet zelf veel toegebracht tot uitbreiding der 

 wetenschap , reeds door die uitgave alleen zich hoogst verdienstelijk 

 jegens zijne tijdgenooten en het nageslacht zoude hebben gemaakt. 



De in het volgende medegedeelde bijzonderheden aangaande het leven 

 en werken van swammerdam zijn , gelijk van zelf spreekt , meerendeels 

 aan boerhaave's verhaal ontleend. Wij zullen er echter eenige beschou- 

 wingen aan vastknoopen , vooreerst tot opheldering van den ongeluk- 

 kigen zielstoestand, waartoe swammerdam gedurende de laatste jaren 

 zijns levens vervallen is , en in de tweede plaats om , in het licht der nieu- 

 were wetenschap , swammerdam's verdiensten duidelijk te doen uitkomen. 



De familienaam van swammerdam is ontleend aan het in Zuid-Hol- 

 land gelegen dorp Swammerdamme of Zwammerdam, gelijk men thans 

 gewoonlijk schrijft. Zijn grootvader had daar gewoond en zich vervol- 

 gens te Amsterdam als houtkooper gevestigd. De zoon van dezen, jan 

 jacobz, de vader van onzen johannes swammerdam, was apotheker 

 in laatstgenoemde stad en een groot liefhebber van allerlei naturaliën 

 en curiositeiten, tot welker verzameling uit alle streken der aarde 

 toen in de groote koopstad wellicht eene betere gelegenheid bestond , 

 dan ergens elders ter wereld. 



Dat dit kabinet of museum , zooals wij het thans zouden noemen , 

 eene groote vermaardheid had , blijkt daaruit , dat vele vorsten die ons 

 vaderland bezochten , het gingen zien en van den eigenaar trachtten 

 te koopen. Doch deze kon van zijn schat niet gemakkelijk scheiden. 

 Hij vroeg er niet minder dan zestigduizend gulden voor. Zoo behield 

 hij zijne verzameling, en na zijnen dood, die in 1677 voorviel, 

 bracht deze in publieke veiling ter nauwernood tienduizend gulden op; 

 toch nog eene aanmerkelijke som, wanneer wij bedenken dat de 



