JOHANNES SWAMMERDAM. 5 



waarde van het geld toen zeker drie- of viermaal grooter was dun 

 tegenwoordig. 



Te midden nu van al die schatten van natuur en kunst , groeide de 

 zoon op, die door zijnen vader reeds vroeg gebruikt werd om hem te 

 helpen deze in orde te schikken en schoon te houden. Geen wonder 

 dan ook dat johannes of jan, gelijk hij gewoonlijk genoemd werd, 

 wiens natuurlijke aanleg tot natuurstudie door zulk eene omgeving 

 niet anders dan opgewekt kon worden , er geenerlei behagen in vond , 

 toen zijn vader op den zonderlingen inval kwam , een predikant van 

 hem te maken. Wel leerde hij latijn en grieksch , maar reeds in dit 

 voorportaal tot elke geleerde studie van dien tijd, voelde hij zich wei- 

 nig op zijn gemak. Ook bracht hij het nooit ver in de kennis der oude 

 talen '. Veel liever hield hij zich reeds in zijn eerste jeugd bezig met 

 het verzamelen van allerlei kleine dieren, vooral insekten. Hij door- 

 zocht, — zegt boerhaavEj — in Holland, Gelderland, het sticht van 

 Utrecht, lucht, water, aarde, Jand , veld, weide, akkers, woestenij, 

 duin , rivierkant , strand , rivier , stilstaande meeren , zee , put , kruid , 

 puinhoop, holen, bewoonde plaatsen enz., om de eieren, rupsen, pop- 

 pen , vlinders enz. te vinden en tevens hare nesten , voedsel , levens- 

 wijze, ziekten en gedaantewisselingen te leeren kennen. Zoo legde hij 

 reeds toen den grond tot eene eigene verzameling, maar met een ge- 

 heel ander doel dan waartoe zijn vader de zijne had bijeengebracht. 

 Voor den vader hadden de bijeengegaderde voorwerpen des te meer 

 waarde, naar mate zij zeldzamer waren; voor den zoon moesten zij in 

 de allereerste plaats strekken om aan zijnen weetlust te voldoen en 

 zoover mogelijk door te dringen in de geheimste schuilhoeken der 

 natuur. 



Eindelijk wist hij zijnen vader te bewegen, om van zijn voornemen 

 af te zien en hem verlof te geven zich te Leiden op de studie der 

 geneeskunde toe te leggen. Dit geschiedde echter eerst in 1661, 

 dus toen johannes reeds den leeftijd van 24 jaren had bereikt. Dit 

 verblijf te Leiden is zonder twijfel voor hem van onberekenbaar nut 

 geweest. Dat ook zonder zulk eene akademische opleiding swammerdam 



1 Boerhaave (1. c. p. G. 2) deelt mede, dat hij niet in staat was latijn te schrijven, 

 en dat zijne in die taal verschenen geschriften door anderen voor hem vertaald werden. 

 Dat hij echter genoeg latijn verstond , om de daarin geschreven werken te lezen en te 

 verstaan, blijkt ait vele plaatsen zijner geschriften. 



