JOHANNE^S SWAMME11DAM. V 



Parijs als afgezant der Staten Generaal aan het fransche hof. Deze 

 bezorgde hem de vergunning van de lijken der in het gasthuis te 

 Amsterdam gestorvenen te mogen ontleden , hetgeen hem natuurlijk 

 voor zijne verdere oefeniag ten hoogste welkom was. 



In zijne vaderstad teruggekeerd , maakte hij van die gelegenheid dan 

 ook vlijtig gebruik. Daarvan getuigen de in de jaren 1666 en 1667 

 verschenen opstellen , in een door blasius geredigeerd soort van tijd- 

 schrift (onder den titel van Collegium privatum Amstelodamense) , dat op 

 ongeregelde tijden verscheen en het werk bevatte van eene Vereeniging 

 van Amsterdamsche geneesheeren. Hij beschreef daarin o. a. het maaksel 

 en den ouderlingen samenhang van de hersenen en het ruggemerg en 

 van de dezen bekleedende vliezen. Tevens verzamelde hij ook de stof 

 voor zijne dissertatie om den graad van doctor te verwerven. Daartoe 

 begaf hij zich op het einde van 1666 weder naar Leiden. Hier werd 

 hij met open armen ontvangen door zijnen vroegeren leermeester van 

 hoorne , met wien hij sedert zijne afwezigheid in voortdurende brief- 

 wisseling was gebleven. Deze stelde al zijne hulpmiddelen, zijn huis, 

 ja zijn beurs ter beschikking van zijnen geliefden leerling , om te samen 

 met hem allerlei onderzoekingen te doen en vooral om verschillende, 

 door swammerdam uitgedachte handelwijzen, tot vervaardiging van 

 anatomische praeparaten , te beproeven. Daaronder was de gewichtigste : 

 het inspuiten van verschillend gekleurde stoffen in de vaten. Reeds bij 

 zijne onderzoekingen van insckten had hij zich van dit hulpmiddel 

 bediend, maar eerst den 21 Januari 1667, werd door hem, ten huize 

 van van hoorn , het eerste nienschelijk praeparaat vervaardigd , waar- 

 van de vaten met was waren opgespoten '. 



Zoo naderde de dag zijner promotie tot doctor, de 22ste Februari 



1 Het bestond volgens bokrhaave uit de organa generationis eener vrouw. De af- 

 beelding daarvan is te vinden in swammerdam's in 1G72 uitgegeven Miraculum natu- 

 rae, sir.e uteri muliebris fubrica , waar hij ook (p. 37) zijne methode beschrijft. 

 Swammerdam zelf noemt echter aldaar de lever, als het eerste toen door hem met was 

 geinjicieerde en op het theatrum anatomicum te Leiden door van hoorne in 1667 

 vertoonde orgaau. Sommigen schrijven de uitvinding der vaat-injectie ook toe aan de 

 graaf. Zeker is alleen dat deze omstreeks dien tijd ook vaten injicieerde , maar, naar 

 het schijnt, alleen met gekleurde waterige vochten. Frederik ruysch (geboren in 1638 

 en sedert 1666 professor te Amsterdam), die bij velen doorgaat voor den uitvinder der 

 vaat-injectie, heeft deze alleen zeer verbeterd, en door groote oefening tot eenen graad 

 van volkomenheid gebracht, die het zelfs thans nog moeielijk is te evenaren. 



