JOHANNES SWAMMERDAM. 11 



van hem te koopen voor de aanzienlijke sora van twaalfduizend gulden. 

 Misschien zoude swammerdam er toe zijn overgehaald van zijne schatten 

 afstand te doen, om daardoor zich een van zijnen vader onathankelijk 

 bestaan te verzekeren , indien niet aan dien koop eene voorwaarde ware 

 verbonden geweest, welke hij onmogelijk kon aannemen. De hertog 

 namelijk verlangde dat de vervaardiger zelf zijne praeparaten vergezellen 

 en zijn verblijf aan het hof nemen zoude. Hiervoor deinsde de jonge 

 man terug. Hij had niets in zijnen aard dat hem voor hoveling geschikt 

 maakte. Stil en ingetrokken van natuur , gelijk wij hem reeds boven 

 ten huize van thevenot hebben leeren kennen, verlangde hij alleen 

 rustig te kunnen arbeiden op het veld, waarop hij zich geheel te huis 

 gevoelde. Het leven aan een hof stond hem, en geen wonder, bepaal- 

 delijk tegen. Maar bovendien hij vreesde , dat , indien hij aan het aan- 

 zoek des hertogs gehoor gaf, hij gevaar liep ten aanzien zijner gods- 

 dienstige gevoelens lastig te worden gevallen. Hij sloeg derhalve het 

 aanbod af en ging met vernieuwden ijver voort op het pad dat hij 

 reeds met zoo goed gevolg was ingeslagen. Allengs had hij door tallooze 

 waarnemingen een schat van kennis verzameld aangaande de Insekten 

 en hunne merkwaardige gedaantewisselingen, die hij nu besloot wereld- 

 kundig te maken. Hij deed dit in een werk, dat tot titel heeft: His- 

 torici Insectorum generalis, ofte Algemeenc Verhandeling van de Bloede- 

 looze Dierhens, en in 1669 te Utrecht bij den Akademie-drukker M. van 

 dreunen verscheen. Het is voorzien van een opdracht aan burgemeesters 

 en bestuurders van Amsterdam. 



Men kan zeggen dat met dit werk de geschiedenis der wetenschap- 

 pelijke entomologie eerst begint. Swammerdam heeft daarin een grond- 

 slag gelegd, waarop men sedert is voortgegaan te bouwen. Van aris- 

 toteles af hadden, wel is waar, de dierkundigen ook de insekten in 

 hunne beschouwingen opgenomen, maar aanvankelijk op eene wijze die 

 duidelijk aantoont, dat zij van oordeel waren dat deze meerendeels 

 kleine en nietige dieren, met uitzondering der bijen van welke de mensch 

 nut trok, slechts weinig belangstelling verdienden. Eerst in het begin 

 der zeventiende eeuw kwam daarin eene verandering. In 1634 verscheen 

 te Londen een werk van tamelijk grooten omvang, alleen aan deze 

 klasse gewijd , onder den titel van Insectorum sive minimorum animalium 

 theatrum. Het werd uitgegeven door den Londonschen geneesheer theo- 

 dorus de mayerne, die het handschrift reeds vijf-en-dertig jaren lang 

 in zijn bezit had gehad, maar er geen uitgever voor had kunnen vinden. 



