DEN MENSCH BESCHOUWD. 71 



taine filtrante, een bak die door eene plaat van poreuzen zand- 

 steen (leksteen , gres f i 1 1 r a n t) , die uit grove kwartskorrels bestaat , 

 in twee onder elkander geplaatste helften is verdeeld. Op den bodem 

 van elk dezer afdeelingen is een kraan aangebracht; verder kan de 

 bovenste afdeeling door een deksel worden gesloten. Het water , dat 

 gefiltreerd moet worden , brengt men in de bovenste afdeeling ; het 

 sijpelt door den poreuzen zandsteen heen en komt gefiltreerd in de 

 benedenste afdeeling, waaruit het door de onderste kraan kan worden 

 afgetapt. De bovenste kraan dient om het ongefiltreerde water te doen 

 afloopen, wanneer het filter wordt schoongemaakt. 



Het filter van foster te Liverpool is op eene dergelijke wijze inge- 

 richt ; de filtreerende stof is hier insgelijks zandsteen , doch de filtratie 

 geschiedt van beneden naar boven. 



De filters die dienen om het water, dat voor eene geheele stad 

 noodig is , te zuiveren , zullen bij de waterleidingen worden behandeld. 



Veel beter , dan om gefiltreerd water als drinkwater te gebruiken , 

 is het voor groote steden om van elders zuiver water aan te voeren. 

 Dit geschiedt door dusgenoemde waterleidingen, die reeds door 

 de oude Romeinen werden aangelegd. Eome werd daardoor op onbe- 

 krompen wijze van water voorzien. De eerste daarvan zou , volgens 

 sommigen, reeds door ancus martius zijn aangelegd. In 312 v. C. 

 liet de censor appius ciaudius eene waterleiding van 15 kilometers 

 lengte aanleggen. De praetor quintus martius voerde in 125 v. C. het 

 water uit de Samnitische bergen (op 80 kilometers van de hoofdstad) 

 door onderaardsche kanalen en over bruggen , die ten deele nog be- 

 staan , naar Rome. Agrippa liet , 33 jaar v. C. , de waterleiding van 

 Julia en 14 jaren later die van Virginia bouwen. Claudius legde nog 

 eene nieuwe aan van 75 kilometers lengte. Ten tijde van nerva , op 

 het einde der eerste eeuw n. C. , waren er niet minder dan negen 

 waterleidingen , die dagelijks 865 millioenen liters voor de anderhalf 

 millioen inwoners leverden , die toen Rome bevolkten. Dit water diende 

 niet alleen als drinkwater en voor huiselijk gebruik , maar werd boven- 

 dien gebezigd om de riolen , die allen in een enkel groot riool (cloaca 

 maxima) uitliepen, door te spoelen. Dit riool, dat 8 a 9 meters onder 

 den grond lag, was zoo hoog dat men daarin kon varen; liet voerde de 

 onreinheden naar den Tiber , die ze verder naar zee bracht. Ten opzichte 

 van openbare gezondheidsmaatregelen stond dus het oude Rome verre 



