72 HET WATER, IM BETREKKING TOT DE NATUUtl EN 



boven de meeste voorname steden van Europa in den tegenwoordigen 

 tijd. Onder trajanus en diocletianüs werd het aantal der waterlei- 

 dingen tot 14 vermeerderd. De meeste daarvan zijn zeer in verval 

 geraakt; onder de pauselijke regeering zijn er echter drie hersteld, 

 die Rome en zijne 225.000 inwoners nog ruimer van water voorzien 

 dan eenige andere stad der wereld; zij leveren toch dagelijks niet 

 minder dan 150 millioen liters water. 



Daar de Romeinen over geene stoomwerktuigen of waterraderen 

 konden beschikken, moest het water uitsluitend door hydrostatische 

 drukking naar de stad worden geleid. De waterleidingen werden ge- 

 voed uit beeken of riviertjes , die door kanalen werden afgeleid naar 

 het voedingspunt der waterleiding. Daar liet men het water vloeien 

 in groote kommen of vergaarbakken , waarin het slib gelegenheid vond 

 om te bezinken. Vandaar werd het naar de stad gevoerd door een ge- 

 metseld kanaal , dat onder eene geringe helling was aangelegd. Op som- 

 mige plaatsen moest men diepe insnijdingen in bergen maken om een 

 doortocht voor het water te banen ; op andere plaatsen moesten rivieren 

 of dalen worden o vergetrokken. Men deed dit door 2 of 3 rijen bogen 

 boven elkander te bouwen , waarop dan het kanaal kwam te rusten , 

 dat het water aanvoerde. Deze behooren nog tot de meest trotsche 

 meesterwerken van bouwkunst die de oudheid ons heeft nagelaten. 

 Drie waterleidingen, die van Marcia, Tepula en Julia, kwamen in de 

 stad door ééne waterleidingsbrug , met drie rijen bogen boven elkan- 

 der , ééne voor elke waterleiding. In de stad verzamelde zich het water 

 in een waterhuis (castellum) en werd vandaar door gebakken aarden 

 of looden buizen naar de verbruikers gevoerd. De betaling was even- 

 redig aan de waterhoeveelheid , die men kon verkrijgen. Daartoe waren 

 de uitvloeiingsopeningen van brons en was het op zware straffen ver- 

 boden die te verwijden. 



De Romeinen voorzagen niet alleen hunne hoofdstad op die wijze 

 van water, maar legden ook in Frankrijk, Duitschland en Spanje der- 

 gelijke waterleidingen aan. 



De keizers van het oostersche Romeinsche rijk bouwden ook water- 

 leidingen om hunne hoofdstad Constantinopel van goed drinkwater te 

 voorzien. Hierbij werden de kostbare bruggen vermeden , en trok men 

 de dalen over door middel van dusgenoemde suterasi, omgekeerde 

 looden hevels, die in metselwerk waren ingesloten. 



Thans , nu ons stoom- en waterkracht ten dienste staan om het 



