IETS OVER HARMONISCHE TONEN 



A. PELT. 



Van meer of min algemeene bekendheid zijn de volgende verschijn- 

 selen: 1°, Dat de toon eener snaar, als hare spanning onveranderd 

 blijft, rijst , naarmate hare lengte kleiner wordt, of, met andere woor- 

 den , dat het trillingsgetal van haren toon in dezelfde reden toeneemt , 

 als hare lengte afneemt; 2°, Dat, als één van twee gelijk of op den 

 zelfden toon gestemde muziekinstrumenten zijn grondtoon sterk en 

 eenigszins aanhoudend doet hooren , het andere, als het ten minste 

 niet op al te grooten afstand verwijderd is van het eerste , dan mede- 

 klinkt, en, ofschoon zwakker, denzelfden toon voortbrengt; dat dit 

 ook plaats heeft bij twee snaren en dan vooral zeer duidelijk , als zij 

 een gemeenschappelijken klankbodem hebben , zoo als bijv. de beide 

 snaren op een sonometer; 3°. Dat de tonen van muziekinstrumenten 

 in het algemeen en van snaren in het bijzonder samengesteld zijn en 

 bestaan uit zoogenaamde enkelvoudige tonen , wier trillingsgetallen , 

 wanneer dat van den grondtoon , die de toonhoogte bepaalt , als een- 

 heid aangenomen wordt, tot elkander in reden staan als de getallen: 

 1, 2, 3, 4 enz. 



Alvorens aan deze feiten de beschouwing van een wellicht minder 

 bekend verschijnsel te verbinden, wenschen wij eenige opmerkingen 

 dienaangaande vooraf te laten gaan, omdat zulks tot recht begrip van 

 het volgende dienstig kan zijn. 



