92 IETS OVER HARMONISCHE TONEN. 



Met het oog nu op de Mank verwantschap in den eersten graad , 

 meenden wij aan bovengenoemde proef eenige beteekenis te mogen 

 toekennen. Waarop komt zij neer? Hierop, dat als op den sonometer 

 twee snaren zoo gestemd zijn , dat hare tonen in den eersten graad 

 verwant zijn, en de eene aangestreken wordt, de andere medeklinkende 

 juist dien toon doet hooren , waarop die verwantschap berust ; dat daar- 

 door de overeenkomst, het gemeenschappelijke der beide tonen voor 

 dit geval helder in het licht gesteld wordt. 



Is de theorie van helmholtz omtrent het beginsel, dat bij desamen- 

 stelling der toonschaal het kunstgevoel min of meer onbewust geleid 

 heeft, juist? Bedenkt men tot hoe velerlei bespiegelingen debetrekkin- 

 gen tusschen de tonen van de dagen van pïthagoras af tot die van 

 euler aanleiding hebben gegeven , hoeveel mystieke en geheimzinnige 

 voorstellingen daarmede in verband gebracht zijn , dan meenen wij ons 

 niet aan overdrijving schuldig te maken, als wij de uitkomst onzer 

 eenvoudige proef, waarbij de werkzaamheid dier boventonen als ware 

 het op heeter daad betrapt werd, verrassend noemden. 



