104 IETS OVER DE REKENKUNDE IN DE OUDSTE TIJDEN. 



geschrevene, zij staan niet in verband met de klanken van het woord 

 dat zij weergeven en zijn klanklooze teekens die het getal voorstellen. 

 Verschillende volken konden elkanders teekens overnemen zonder dat 

 hun schrift daardoor leed. 



Men meent nit het Egyptisch schrift te kunnen bewijzen, dat het 

 letterschrift zich uit het teekenschrift heeft ontwikkeld. Is deze mee- 

 ning gegrond, dan zou men de cijfers moeten beschouwen als overblijf- 

 selen van het oude teekenschrift, die te midden van de wijzigingen 

 daarin aangebracht onveranderd zijn gebleven. 



Aan den anderen kant is het niet geheel onwaarschijnlijk , dat cijfers 

 de eerste letters zijn van de telwoorden of hunne afkortingen, want 

 onmiskenbaar is meestal de overeenkomst - tusschen de cijfers en de 

 letters van het alphabet ; in dat geval zou dus het letterschrift het oor- 

 spronkelijke schrift zijn geweest. Intusschen is men er niet in geslaagd 

 de overeenkomst tusschen cijfers en de eerste letters van de telwoor- 

 den boven twijfel te verheffen, en is het alleen in het oud-grieksch 

 zeker dat men de eerste letters van sommige telwoorden als cijfers 

 gebruikte, terwijl enkele cijfers, als de Rorneinsche C en M, eveneens 

 aan denzelfden oorsprong hunnen vorm te danken hebben. In later 

 tijd evenwel zijn herhaaldelijk de letters van het alphabet in hare 

 volgorde als cijfers gebruikt. Voor zoover onze kennis tot heden reikt, 

 zijn cijfers dus overal teekens die zekere begrippen weergeven, geen 

 reproductiën van klanken of woorden. Dat in zulk een symbolisch 

 schrift geen willekeur kon heerschen en men spoedig genoodzaakt was 

 een bepaald systeem te volgen, spreekt wel van zelf. 



De oudste wijze om getallen voor te stellen was door middel van 

 rechte strepen , hetzij horizontaal of verticaal naast elkander geplaatst, 

 eene methode die in de kerfstokken nog terug te vinden is en bij de wilden 

 in Noord- Amerika nog wordt gevolgd. Dat zij algemeen was in de 

 oudste tijden blijkt daaruit, dat zij zoo vaak in het schrift is doorge- 

 drongen. De Egyptenaren in hunne hieroglyphen , de Babyloniërs , de 

 Grieken in hun oudst cijferschrift en de Romeinen in het schrift dat 

 zij aan de Etruriërs ontleenden , duidden de getallen van 1 tot 10 aan door 

 een overeenkomstig aantal verticale strepen. In het Chineesch en het 

 oudst Indisch worden althans de drie eerste getallen door even veel 

 horizontale strepen voorgesteld. Reeds de Egyptenaren verbonden die 

 strepen tot een doorloopende haal. De teekens , die uit de op die 

 wijze verbonden horizontale strepen ontstaan , herinneren levendig aan 



