EN WAT HEBBEN DEZE VOOTC HAAK GEDAAN? 1 Bi 



gen, veel voor de wetenschap kunnen doen , zoowel door het oprichten 

 of tot stand brengen van wetenschappelijke instellingen en het ver- 

 eeren en ondersteunen, aanmoedigen en beschermen van wetenschap- 

 pelijke personen en de door hen ondernomene werkzaamheden , als ook 

 door hun voorbeeld, waardoor ook bij velen, die op hen het oog heb- 

 ben gevestigd, belangstelling en liefde voor de wetenschap en hare 

 beoefenaars zal worden opgewekt. 



In de tweede plaats zijn het de rijken , die door hunne bezittingen 

 veel kunnen doen tot ondersteuning der wetenschap in 't algemeen , 

 maar vooral der natuurwetenschappen, omdat deze voor hare beoefe- 

 ning en veelvuldige onderzoekingen geschikte gebouwen, kostbare werk- 

 tuigen en uitgebreide verzamelingen volstrekt noodig hebben. 



Eindelijk is ieder, in welke betrekking des maatschappeiijken levens 

 hij ook moge geplaatst zijn , en of hij al of niet met stoffelijke mid- 

 delen moge zijn bedeeld , in staat om iets voor de wetenschap te doen 

 en zoowel tot hare volmaking en uitbreiding, als tot hare toepassing 

 en verbreiding onder het algemeen mede te werken. 



Dat wetenschappelijk gezinde vorsten en verlichte staatsbesturen 

 veel voor de wetenschappen kunnen doen , door het oprichten van doel- 

 matige leerscholen en wetenschappelijke inrichtingen, het aanmoedigen 

 en vereeren van werkzaamheden, het ondersteunen van ondernemingen, 

 waardoor de wetenschap kan worden gebaat , het erkennen en beloonen 

 van nuttige uitvindingen of ontdekkingen, — hiervan levert de geschie- 

 denis van verschillende tijden en volken de sprekendste bewijzen op. 

 En vindt men ook hier en daar voorbeelden van te groote karig- 

 heid en te weinig belangstelling , de vele onschatbare voordeden , 

 die de wetenschap aan zoovele milde en in haar belangstellende 

 regeeringspersonen heeft te danken , komen er zooveel te helderder 

 door uit. 



Dat de rijken of met tijdelijke middelen ruim bedeelde personen veel 

 voor de wetenschap kunnen doen en werkelijk gedaan hebben en nog 

 doen, hiervan levert de ervaring de sprekendste bewijzen op, en het 

 kan ons niet anders dan aangenaam zijn hierbij eenige oogenblikken 

 stil te staan. 



Er is wel geen deel der natuurkunde, dat meer invloed uitoefent op 

 onze algemeene ontwikkeling en beschaving en welks beoefening voor 

 handel en zeevaart van meer belang is, dan de sterrenkunde. Maar ook 

 is er geen tak der natuurkunde , welks onderzoek meer kostbare hulp- 



