EN WAT HEBBEN DEZE VOOR HAAR GEDAAN ? 143 



richting van een zoodanig observatorium , op de daarvoor geschiktste 

 plaats en uitgerust met de grootste en beste astronomische instrumenten. 



Ook voor meer bijzondere punten der wetenschap hebben bijzondere 

 personen zich bij uitstek verdienstelijk gemaakt. 



Onze kennis van de dichtheid en zwaarte der aarde hebben wij 

 vooral te danken aan de onderzoekingen en proeven van henry caven- 

 dish, een met aanzienlijke middelen, maar ook groote belangstelling 

 voor de natuurkunde bedeelden Engelschman. Zonder eenige betrekking 

 te bekleeden vereerde en beoefende hij de wetenschap en wijdde daar- 

 aan zijn tijd, kracht en geld. De fransche natuurkundige biot noemde 

 hem den rijksten onder de geleerden, en waarschijnlijk ook den goleerdsten 

 onder de rijken. Onder de hulpmiddelen voor zijne beroemde proeven, 

 om als het ware de aarde te wegen , bezigde hij toestellen , die even- 

 eens door een dilettant waren voorgesteld , nl. door den geestelijke john 

 michel. De draaibalans , die daarbij werd gebezigd , werd later gewij- 

 zigd en volmaakt door francts baily , een engelsch bankier. 



Voor de bepaling der geografische lengte en breedte van verschil- 

 lende plaatsen op de aardoppervlakte , hebben verschillende particuliere 

 personen zich vele en aanhoudende moeite getroost. 



De maan heeft bovenal de aandacht van dilettanten tot zich ge- 

 trokken , en veel wat de kennis harer oppervlakte betreft hebben wij 

 aan waarnemingen van deze te danken. 



De eerste nauwkeurige maankaarten zijn vervaardigd door den ge- 

 leerden Eaadsheer en bierbrouwer te Dantzig, joham hevel of hevelius, 

 zooals hij meestal genoemd werd , die op eigene kosten een prachtige 

 sterrenwacht heeft laten bouwen , en door belangrijke waarnemingen , 

 die hij heeft gedaan en beschreven , in de rij der astronomen eene 

 waardige plaats heeft verworven. Hij leefde van 1611 tot 1687. Zijne 

 beschrijving der maan kwam in 1647 in 't licht. Later in 1668 liet 

 hij hierop volgen eene beschrijving der kometen. 



De opper-ambtman j. w. schröter te Lilienthal bij Bremen , had 

 aldaar op eigene kosten een observatorium doen bouwen , en hield zich 

 vooral bezig met de beschouwing dei' maan en het vervaardigen van 

 afbeeldingen van gedeelten harer oppervlakte op onderscheidene tijden 

 en bij verschillende verlichting. In 1 791 gaf hij zijne teekeningen met 

 eene beschrijving voor eigene rekening in 't licht, onder den titel : "Seleno- 

 topographische Fragmente", met niet minder dan 43 koperen platen. 



Ook eene dame , de vrouw van den Hofraad wttte , heeft zich bezig 



