146 WAT IS DE NATUURWETENSCHAP VOOR LEEKEN 



Na de ontdekking van Uranus door herschel , werd er op den eer- 

 sten dag dezer eeuw (den 1 Januari 1801) eene kleine planeet ontdekt, 

 Ceres, door een sterrenkundige te Palermo, Prof. piazzi; maar niet 

 lang daarna, den 28 Maart 1802 , ontdekte de geneesheer olbers te 

 Breinen, die zich uit liefhebberij met de sterrenkunde bezig hield, 

 eene tweede , Pallas , en in 1807 eene vierde , Vesta. 



In 1845 was het de Postdirekteur henke te Driesen , die eene andere 

 der tot de talrijke groep der planetoïden behoorende hemellichamen 

 ontdekte , nl. Astraea , en twee jaar later Hebe. Nu volgden er jaar 

 op jaar zoo velen , dat het getal reeds tot meer dan 150 is aange- 

 groeid, en vele dezer ontdekkingen geschiedden door dilettanten. 



Zoo heeft onder anderen de schilder goldschmidt te Parijs er niet 

 minder dan 14 gevonden. 



Wat ontdekkingen en waarnemingen van kometen aangaat, heeft de 

 wetenschap insgelijks groote verplichting aan velen, die zich uit lief- 

 hebberij met de beschouwing des hemels en de waarneming der hemel- 

 lichamen bezig houden. 



Toen in 1758 de komeet van halley terug werd verwacht en de 

 sterrenkundigen met belangstelling op den uitkijk waren of de uitkomst 

 de bewering van halley zoude bevestigen, maar meer dan een jaar 

 te vergeefs, was het een landbouwer in de nabijheid van Dresden, 

 palitzch , die haar den 25 December het eerst ontdekte. 



De komeet, door encke berekend, en naar hem genoemd, was het 

 eerst door Caroline herschel in 1795 waargenomen. 



De groote komeet van 1811, die in glans en luister nagenoeg overeen 

 kwam met de fraaie komeet van donati, die in 1859 aller opmerk- 

 zaamheid gedurende een geruimen tijd tot zich trok, was het eerst 

 gezien door elaugergues te Viviers, een ijverig dilettant, die later, 

 op 71jarigen leeftijd , nog eene tweede komeet ontdekte. 



Aangaande de kennis der vaste sterren heeft de wetenschap ook veel 

 aan de waarnemingen en nasporingen van leeken te danken. Van 300000 

 vaste sterren, wier bestaan verzekerd en wier plaats aan den hemel 

 is bepaald, is de plaatsbepaling van nagenoeg een derde deel door de 

 waarnemingen van bijzondere personen geschied. Zoo stelde onder 

 anderen stephan groombridge, van beroep lakenkooper, in 1806 op 

 52jarigen leeftijd zich ten doel de nog niet genoeg onderzochte streek 

 rondom de noordpool nauwkeurig te onderzoeken. 



Bij de opgave van observatoria , die door bijzondere personen zijn 



