148 TV AT IS DE NATUURWETENSCHAP VOOR LEEKEN 



bewoonden. Baar zij later steeds bleken voor te komen in afgietsels of 

 aftreksels van verschillende dierlijke en plantaardige stoffen, zoo werden 

 zij met den naam van Infusoria, infusie- of afgietseldiertjes, bestempeld. ' 



Bij het vermelden van de belangrijke ontdekking van leeuwenhoek 

 komen ons onwillekeurig de groote voordeden voor den geest, die 

 vooral in den jongsten tijd door microscopische onderzoekingen aan 

 verschillende takken der natuurwetenschap zijn aangebracht, en deze, 

 zoowel als de diensten die door verrekijkers aan de wetenschap zijn 

 bewezen , gelijk reeds overvloedig is aangetoond , doen ons dankbaar 

 gedenken aan zacharias jansen en johannes lippershey, beiden burgers 

 van Middelburg, die, de eerste in 1590 het mikroskoop, de laatste in 

 1608 de verrekijkers hebben uitgevonden. 2 



Nog kunnen wij hier noemen cornelis drebbel , een landman uit 

 de nabijheid van Alkmaar, die in 1630 het eerst een thermometer 

 schijnt vervaardigd te hebben , een werktuig dat van zooveel toepassing 

 is geworden. 



Onder de personen die , zonder wetenschappelijke opleiding te hebben 

 genoten en in andere betrekkingen werkzaam , toch hebben geleefd en 

 gewerkt ook ten nutte der natuurwetenschap, kunnen hier genoemd 

 worden: jan van der bildt, een Fries , die, tot timmerman opgeleid, 

 later zich bezig hield met het vervaardigen van natuurkundige instru- 

 menten en inzonderheid van teleskopen ; voorts de drie gebroeders 

 roelofs, alsmede rienks, alle landlieden in Friesland, die, uit lust tot 

 de sterrenkunde, bij hunne dagelijksche werkzaamheden aanzienlijke 

 vorderingen daarin maakten, en zich mede toelegden op het vervaar- 

 digen van teleskopen , die door deskundigen zeer werden geroemd. Verder 

 verdient hier te worden vermeld eise eisinga , een wolkammer te Fra- 

 neker, die uit liefhebberij een planetarium vervaardigde, dat dooreen 

 uurwerk in beweging wordt gebracht en de betrekkelijke standen der 

 planeten en verschijnselen van zon en maan geregeld aanwijst. Het is 

 nog in werking en met het huis van den maker door den Staat aan- 

 gekocht en voor ieder te zien. De Hoogleeraar van swinden heeft er 

 eene beschrijving van gegeven met de noodige afbeeldingen. 



1 Zie: Prof. p. harting's Redevoering bij het herdenkingsfeest in het "Album der 

 Natuur", 1875, blz. 353. 



2 Zie: Prof. p. harting, De twee gewichtigste nederlandsche ontdekkingen op natuur- 

 kundig gebied. Album der Natuur, 1859, bl. 353. 



