154 WAT IS DE NATUURWETENSCHAP VOOR LEEKEN 



Onder de bijzonderheden van eenig natuurverschijnsel behooren natuur- 

 lijk ook de uitwerkselen , die er door worden te weeg gebracht. Het 

 baat intusschen de wetenschap weinig of niets, wanneer, zooals soms 

 in de nieuwsbladen geschiedt, van een storm wordt opgegeven, dat 

 er schoorsteenen zijn omgewaaid en boomen ontworteld , maar wel 

 dat men opgeeft wanneer de storm is begonnen , uit welken streek 

 hij is opgekomen , hoe hij is toe- en afgenomen en welke veranderin- 

 gen de windrichting daarbij heeft ondergaan. 



Uit zoodanige berichten , van verschillende plaatsen medegedeeld , is 

 het mogelijk den loop van den storm na te gaan en er een kaart van 

 te ontwerpen. 



Ook de waarnemingen op verschillende plaatsen door onderscheiden 

 personen gedaan van eenig lichtend meteoor, b. v. van een vuurbol, 

 zijn van wetenschappelijk belang; want zij stellen den natuurkundige 

 in de gelegenheid om de hoogte en gang van zulk een verschijnsel te 

 bepalen, ook zonder het zelf gezien en waargenomen te hebben. 



Van hoe groot gewicht voor de verklaring van zoodanige verschijn- 

 sels zulke met elkander overeenstemmende waarnemingen, op verschil- 

 lende tijden en plaatsen gedaan, kunnen wezen, is overtuigend ge- 

 bleken uit de waarnemingen der vallende sterren bij verschillende 

 gelegenheden, vooral die van den 27 November 1872, waaruit voor 

 den natuurkundige het verband is gebleken tusschen deze en de komeet 

 van biela en eene belangrijke bijdrage is geleverd tot bevestiging van 

 de theorie van den italiaanschen sterrenkundige sciaparelli , die zoo- 

 danige overeenkomst reeds vroeger had ontdekt. 



Ook bij het onweder valt er nog veel na te sporen en te onderzoe- 

 ken. Het is echter niet genoeg te berichten, dat de bliksem ergens is 

 ingeslagen en hier of daar een mensch of dier heeft gedood, maar wel 

 om op te geven welke eigenaardige verschijnselen daarbij hebben plaats 

 gevonden. 



Hoewel men met zekerheid kan zeggen , dat het onweder een elek- 

 trisch verschijnsel is, zoo is er toch in de wijze van ontlading, vooral 

 als die onder eene bolvormige gedaante , als een vurige kogel , plaats 

 vindt, waarvan voorbeelden voorhanden zijn, nog veel raadselach- 

 tigs en onzekers , waarover later nauwkeurige waarnemingen licht 

 kunnen verschaffen. Ook het geluid des donders levert nog eigenaar- 

 dige verschijnselen op, die nadere toelichting en verklaring behoeven. 



Voor eenige jaren waren een paar landlieden bij donker stormachtig 



