156 WAT IS DE NATUURWETENSCHAP VOOR LEEKEN 



ot' de bijzonderheden , die bij den plantengroei plaats vinden , nauw- 

 keurig na te gaan, kan door de mededeeling zijner opmerkingen der 

 wetenschap soms belangrijke diensten bewijzen. 



De geschiedenis der wetenschap levert , zooals wij gezien hebben , 

 talrijke voorbeelden op, hoe door aanmoediging en ondersteuning, maar 

 vooral ook door eigene waarnemingen en onderzoekingen vele leeken 

 of personen , die , zonder eigenlijk natuurkundigen van professie te 

 zijn , als vereerders en beminnaars der wetenschap , of dilettanten , 

 krachtdadig hebben medegewerkt tot hare vestiging, ondersteuning en 

 uitbreiding. 



Is het algemeen belang een prikkel voor ieder om , zooveel hij ver- 

 mag , zijne kennis te vermeerderen , het eigenaardig genot , dat daar- 

 aan verbonden is, noopt daartoe in niet mindere mate. Er is wel 

 geene wetenschap waar het materieele zoo nauw is verbonden aan het 

 intellectueele en morele belang, als juist bij de beoefening der natuur- 

 kunde. 



Hare kennis bevordert het welzijn der geheele maatschappij. De 

 groote ondernemingen , waaraan onze tijd zoo rijk is , hebben wij aan 

 haar te danken. 



De bijzondere welvaart staat met haar in 't nauwste verband. Wie 

 hare kennis versmaadt blijft achter op den weg van vooruitgang en 

 zal weldra merkelijk ten achteren zijn bij vakgenooten , die van hare 

 leeringen partij weten te trekken. 



Zonder natuurkennis is ook aan geene ware geestelijke beschaving, 

 aan geene zuivere wetenschappelijke ontwikkeling te denken. Bijgeloof 

 en vooroordeel zijn en blijven het deel van hem , die van de natuur 

 en hare werkingen geene kennis neemt , hoe ver hij ook op een ander 

 gebied van wetenschap moge vooruitstreven. 



Maar ook op onze zedelijke vorming oefent hare beoefening den 

 krachtigsten invloed uit; want wat is er, dat meer het hart treft en 

 den geest verheft dan eene oplettende natuurbeschouwing? 



Zoo ontleent zoowel de beminnaar als de eigenlijke beoefenaar der 

 natuur aan hare kennis de grootste voordeelen en smaakt in en door 

 haar het hoogste genot , en het is beider roeping om door vermeerde- 

 ring en verspreiding van natuurkennis mede te werken tot geluk van 

 zich zelven en van anderen. 



Dikwijls ontmoeten wij in den strijd des levens bezwaren en moei- 

 lijkheden , en steeds vinden wij in de natuur middelen om ze op te 



