204 over goethe's verdiensten als onderzoeker 



Reeds gedurende zijn studententijd stelde goeïhe veel belang in de 

 natuurwetenschap. Nadat hij zich den -19 den October 1765, op verlan- 

 gen van zijn vader michaelis , als student in de rechten aan de uni- 

 versiteit te Leipzig had laten inschrijven , maakte hij vooral werk van 

 de litterarische colleges van de hoogleeraren gellert en ernesti en 

 was er weldra van een vast plan van studie geen sprake meer. Hij ver- 

 wonderde zich bij de philosophische colleges, dat de denkverrichtingen , 

 die hij van kindsbeen af met het grootste gemak uitgevoerd had, zoo 

 geanalyseerd en om zoo te zeggen vernietigd moesten worden om er 

 het rechte gebruik van te leeren. Niet anders ging het met de juri- 

 dische colleges , zoodat hij reeds toen tot de beschouwingen kwam , 

 die hij later in zijn Faust zoo meesterlijk ontwikkelde. Toen hij 

 in 1768 van Leipzig naar Straatsburg verhuisde om aan de uni- 

 versiteit aldaar zijne juridische studiën te voleindigen, waren niet 

 deze , maar scheikunde , anatomie en kliniek zijne lievelingsstudiën , 

 en in zijn later leven zeide hij , van de organische natuurwetenschap- 

 pen sprekende : "De geest oefent zich aan de waardigste zaak , als hij 

 het levende in zijn innerlijke waarde zoekt te leeren kennen en te 

 ontleden". 



Een der hoofdredenen van de miskenning, die goethe's onderzoe- 

 kingen omtrent plant- en dierkunde vonden , lag in zijn kleurenleer, 

 waarover hij een werk publiceerde , waarin hij de volkomen juiste 

 leer van newton omtrent dit onderwerp scherp aanviel , doch daarvoor 

 in de plaats slechts beschouwingen gaf, die, hoeveel schoone bijzon- 

 derheden zij ook bevatten mogen , toch op een geheel en al onjuisten 

 grondslag rusten. De oorzaak hiervan was , dat de dichterlijke geest 

 van goethe geen behagen schiep in de exacte wiskundige methode, 

 die ons toch alleen in staat stelt om in de anorganische natuurwe- 

 tenschappen , en vooral in de physica stap na stap op onomstootelijk 

 zekeren grondslag voort te bouwen. Hij behoorde niet tot de eigenlijke 

 klasse der natuurkundigen, hij had weinig begrip van het trapsgewijze 

 en voorzichtige vooruitgaan der inductieve methode en gevoelde daar- 

 voor nog minder sympathie ; hij sloot de empirie niet buiten , maar 

 de waarneming werd bij hem overvleugeld door de gedachte, en dik- 

 wijls ook de gedachte door de dichterlijkheid van zijn geest, totdat 

 zich uit de liefelijke bloesem der poësie de rijpe vrucht der natuur- 

 philosophie ontwikkelde; want het bezielde gemoed des dichters heeft 

 dikwijls een dieper inzicht in het eigenlijk wezen der natuur, als een 



