DER ORGANISCHE NATUUR. 207 



de meesten tot voor korte jaren drie. Eerst in 1872 is het gegenbaur, 

 professor te Jena, gelukt den juisten weg te ontdekken, waarop 

 goethe's theorie empirisch bewezen kan worden '. Hij ging daarbij uit 

 van den schedel der haaien en toonde aan , dat die oorspronkelijk uit 

 minstens negen of tien wervels ontstaan moest zijn, en dat hetzelfde 

 het geval moest zijn bij alle hoogere gewervelde dieren , welke allen zon- 

 der onderscheid door lange reeksen van verschillend gevormde voorouders 

 van haaiachtige visschen afstammen. Het aantal hersenzenuwparen , 

 bij den mensch twaalf, wijst hierop nog met zekerheid terug, want 

 die hersenzenuwparen moeten , met uitzondering van de gezichts- en 

 gvhoorzenuwen (na aftrek waarvan er dus tien overblijven) eenvoudig 

 als vervormde ruggemergzenuwen beschouwd worden, van welke met 

 eiken wervel één paar overeenstemt. 



Wat goethe's denkbeeld aangaat van een algemeene type , die , 

 zich door gedaanteverwisselingen verheffende, bij alle organische wezens 

 bestaat , zoo hebben tot in den laatsten tijd toe de dierkundigen aan- 

 genomen , dat er in het dierenrijk van vier tot zeven geheel en al 

 verschillende grondplannen van bewerktuiging bestonden, en eerst in 

 1874 heeft ernst haeckel, professor te Jena, getracht al die typen 

 door zijne Gastraea-theorie tot een enkele terug te brengen -. Volgens 

 hem stammen alle meercellige dieren van éénen oorsproukelijken meer- 

 celligen vorm, door hem Gastraea genoemd, af, welke met de thans 

 nog levende Gastrula (een ontwikkelingsvorm der kalksponsen) de 

 grootste overeenkomst had, en die zelve van eencellige voorouders 

 afstamde. 



1 C. Gegenbaur, u D»s Kopfslelet der Selachiè'r, als Grundlage zur Beurthei- 

 lung der Genese des Kopfslcelets der Wirbelthiere'\ 1872. In 1873 publiceerde 

 dezelfde geleerde een hoogst iuteressante beschouwing over de vergelijkende anatomie 

 der ledematen , waaruit bleek , dat de bouw der ledematen van alle gewervelde dieren , 

 den mensch niet uitgezonderd, om zoo te zeggen mathematisch uit den bouw der vin- 

 nen bij de haaiachtige visschen en longvisschen (Dipneusta) voortvloeit, zoodat zij 

 allen als vervormde vinnen beschouwd kunnen worden (c. gegenbaur, u Ueber das 

 Arcli-ipterygium'\ Jenaïsche Zeitschrift f /ir Nalurwiss. y Bd. VIT, 1873, p. 131). 



2 E. haeckel, a Die G astrea-Theorie, die phylo genetische Classification des 

 Thierreichs und die llomologie der Keimblatter"", Jenaisehe Zeitschrift für Nafur- 

 toiss., Bd. VII, 1874, p. 1—56. Wij moeten hier echter doen opmerken, dat tegen 

 deze theorie nog verscheidene bezwaren bestaan , zoodat men haar nog geeuszius als 

 wel gevestigd kan beschouwen. 



