DER ORGANISCHE NATÜÜR. 209 



beschouwing werd de grondslag van eene nieuwe wijze van opvatting 

 van de plantenwereld , de plantenmorphologie , waarin alle organen 

 der plant tot het dualisme van blad en as (de laatste bestaande uit 

 stengel en wortel) teruggevoerd worden. Ook de systematische plant- 

 kunde kreeg daardoor een meer wijsgeerige basis. 



Wanneer destijds het gebruik van het mikroskoop meer algemeen 

 geweest ware , en goethe dit werktuig bij zijne botanische onderzoe- 

 kingen aangewend had , dan zou hij waarschijnlijk tot een nog hoogere 

 eenheid opgeklommen zijn. Hij zou dan ingezien hebben, dat zijn 

 grondorgaan, het blad, zelf reeds een samengesteld orgaan is, en 

 uit een vereeniging van eenvoudiger deeleu , de cellen , bestaat. Zoo 

 zou hij opgeklommen zijn tot het grondorgaan , dat door zijn ver- 

 meerdering, gedaanteveranderingen en verbinding met andere gelijke 

 grondorganen aan al de zoozeer verschillende vormen van planten eu 

 dieren het aanzijn geeft, en in zijn schoot het protoplasma bevat, de 

 eiwitstof, die de drager der levenseigenschappen is. 



In het jaar 1830 had in den boezem der Fransche Academie van 

 Wetenschappen tusschen george cuvier en geoefroy saint hilatre 

 een levendige strijd plaats. De laatste stond de ontwikkelingstheorie 

 voor ; hij beweerde , dat de dier- en plantsoorten veranderlijk waren 

 en dat verwante soorten van gemeenschappelijke stamvormen afstam- 

 men. Deze tegenwoordig door alle denkende en wijsgeerig ontwikkelde 

 plant- en dierkundigen aangenomen stelling was reeds in 1809 dooi- 

 den Franschen dierkundige jean lamarck in zijn beroemde "Pkiloso- 

 phie zoologlqué n verdedigd en was geheel in overeenstemming met 

 goethf/s eigen denkbeelden. Ten onrechte worden dan ook door velen 

 darwin en wallace als de grondleggers dezer theorie beschouwd; aan 

 deze natuurkundigen komt echter de verdienste toe, door hun beginsel 

 van teeltkeus (selectie) het eerst aan die theorie een houdbaren grond- 

 slag gegeven en haar door hun uitstekende onderzoekingen en beschou- 

 wingen onder de geleerden algemeen ingang verschaft te hebben. In 

 tegenstelling met geoffroy saint hilaire beweerde cuvier, "dat de 

 onveranderlijkheid der soort eene noodzakelijke voorwaarde voor het 

 bestaan eener wetenschappelijke natuurlijke historie was." Den 22 steu 

 Februari begon de strijd, die met een zoo beslissende overwin- 

 ning van cuvier zou afloopen, dat dertig jaar lang de philosophi- 

 sche opvatting der natuur zich bijna niet meer dorst doen hooren. 

 De strijd hield gedurende het geheele voorjaar en den geheelen zomer 



