DER ORGANISCHE NATUUR. 215 



genoemd ', die, als bloote verzamelaars en specialisten, van hun be- 

 krompen standpunt het hoogste doel der wetenschap bereikt achten, 

 als zij een elke hoogere gedachte ontberende beschrijving gegeven hebben 

 van de tallooze levensvormen, welke de organische natuur aan ons 

 onderzoek aanbiedt , en op die beschrijving een beredeneerden of niet 

 beredeneerden catalogus gemaakt hebben , door hen "stelsel van classi- 

 ficatie" genoemd, waarin zij den latijnschen soort- en geslachtsnaam 

 van een gegeven organisme kunnen- naslaan , en die bij een goed etymo- 

 logisch woordenboek of een Conversations-Lexicon daarin achterstaat, 

 dat men, van begrippen uitgaande, tot woorden komt, terwijl men, 

 in het woordenboek of het Conversations Lexicon woorden naslaande , 

 tot begrippen en kennis en dus van het lagere tot het hoogere opklimt ! 

 Terecht zeide johannes muller reeds in 1834: "De fantasie is een on- 

 ontbeerlijk goed; want zij is het, waardoor nieuwe combinaties ge- 

 maakt worden , die tot nieuwe ontdekkingen aanleiding geven. Voor 

 den natuuronderzoeker is het noodzakelijk , dat het onderscheidings- 

 vermogen van het isoleerende verstand en de fantasie, welke den blik 

 verruimt en naar het algemeene streeft, wederkeerig harmonisch op 

 elkander inwerken. .Door storing van dit evenwicht wordt de natuur- 

 onderzoeker door de fantasie tot droomerijen heengesleept , terwijl 

 deze gave den talentvollen natuurvorscher van toereikende verstands- 

 sterkte tot de gewichtigste ontdekkingen voert". 

 Of zooals goethe zeide : 



"Je weiter Da wirst aufwarts gehn 



Dein Bliek wivd immer allgemeiner; 

 Ein desto grösser's Theil wirst Da vom Ganzen sehn, 



Und alles Einzelne immer kleiner!" 



' Men vatte dit intusschen niet zoo op alsof het verzamelen, beschrijven en bepalen 

 van soorten als bijzondere dier- en plant vormen niet op zich zelve reeds een zeer verdien- 

 stelijk werk zoude zijn. Haeckel zelf trouwens beeft dit voor de Radiolariën en kalk- 

 spon8en gedaan. Men meene alleen niet dat dit werk , hoe noodig en onmisbaar ook , 

 de eigenlijke wetenschap uitmaakt. 



Assen, Februari 1875. 



