FLUITENDE ECHO'S. 229 



samen. Is deze afstand klein en het voortgebrachte geluid krachtig , 

 dan zal een veel kleiner deel van een geluidsgolf, in ons oor drin- 

 gende, nog een zeer merkbare gewaarwording kunnen opwekken. 



Om nu zulk een klein deel van een geluidsgolf terug te werpen en 

 tot het oor te brengen , is natuurlijk geen geheele muur noodig , maar 

 slechts een zeer klein plat vlak. De geluidstralen , die van de bron 

 daarop vallen , zullen onderling bijna niet in richting verschillen , en 

 kunnen evenwijdig genoemd worden. Zoo zal een enkele steen, een 

 boomstam, een tak zelfs, voldoende zijn, om een echo op te wekken, 

 en de eigenaardige galm of klank in een hoogstammig bosch wordt 

 slechts door de ineensmelting van duizende echo's teweeggebracht, 

 die tegen de stammen en takken der boomen ontstaan. Evenzoo is 

 een zeer klein spiegeltje genoeg, om ons een beeld van de zon 

 te geven. 



Het galmen of resoneeren in kerken , gangen , kelders en kamers met 

 onbehangen wanden , hetgeen men ook hier en daar in nauwe stegen 

 kan opmerken (het volk meent dan, dat daar onderaardsche holten 

 of verborgen gangen moeten 'zijn), is een verschijnsel , dat in nauw 

 verband tot het laatstgenoemde staat. Wij zullen het echter niet ver- 

 der bespreken. 



In den muziektempel van den Doelentuin te Delft , en wellicht in 

 vele andere van dien aard , kan men een veelvoudige echo hooren , 

 die onmogelijk zou zijn, indien niet de terugkaatsing op zeer kleine 

 vlakken voldoende was om een echo te vormen. Wanneer men zich in 

 de nabijheid van de plaats van den orkestdirecteur stelt en in de 

 handen klapt , wordt het geluid terstond ettelijke malen zeer snel her- 

 haald. De verschillende echo's zijn zeer duidelijk van elkaar te onder- 

 scheiden. Of zij door enkele of herhaalde terugkaatsing ontstaan, doet 

 hier niet af, maar zeker is het, dat tot elke echo slechts zeer kleine 

 gedeelten , als het ware slechts punten van het gebogen muurvlak , 

 meewerken. 



In 1858 was men tegenover Zutfen op den linker IJsseloever bezig 

 met het inheien der fundeering voor een der pijlers van de aldaar 

 bestaande spoorwegbrug. Toen ik eens bij dat werk tegenwoordig 

 was, werd ik getroffen door een ratelend geluid, dat na eiken slag 

 van de zeer luidruchtige stoomhei vernomen werd. Hoe zonderling mij 

 het verschijnsel ook eerst toescheen , de verklaring werd mij spoedig 

 gemakkelijk. Ik bevond mij op den rand van de breede , zich langs de 



