236 FLUITENDE ECHO'S. 



schil zou nog iets hooger dan gis 11 zijn, daar zijn trillingsgetal 833 

 is en gis 11 816 trillingen maakt. Wij zien voorts dat de toon weldra 

 tot nabij deze grens genaderd is; want bij de spijlen 30 en 31 is 

 hij reeds c m , bij n°. 42 en 43 is hij ongeveer b lï , dus een halve toon 

 lager, en van de 100ste tot de 400ste verandert hij geen kwart toon 

 bijna meer. 



Het geheele verschijnsel duurt slechts kort. Wanneer de luchtschud- 

 ding, door een klap met de handen voortgebracht , sterk genoeg is om 

 zich aan het oor op een afstand te doen gevoelen van 160 meter, 

 niettegenstaande het geluid bovendien op den scherpen naar ons toe- 

 gewenden kant van een latje wordt teruggekaatst, dan zullen wij bij 

 de proef de echo van het 400ste latje nog kunnen vernemen , welks 

 afstand tot ons 80 meter is. Maar dan zal die echo slechts -^ seconde 

 na den slag in de handen gehoord worden, dat is na 0,485 of bijna 

 een halve seconde. In dat kleine tijdsbestek volgen de in de tabel aan- 

 gewezen tonen elkaar op! De daling tot c ÏU duurt slechts 0,05 seconde, 

 of een tiende van den geheelen duur. Dit is het deel wat door de 

 letter i werd voorgesteld in de klanknabootsing imv, waarvan boven 

 sprake was. Het uw komt met het langzamer van c m tot den grens- 

 toon zakkende gedeelte overeen , dat -— van den geheelen duur inneemt , 

 en wegens de te groote afstanden tevens verzwakt en wegsterft. 



Wie nu deze studie tot hier toe gevolgd heeft zal erkennen, dat 

 het moeilijk valt, om uit te maken welken toon het oor bij de proef 

 vasthoudt en voor de controle gebruikt. Wanneer alle omstandigheden 

 gunstig zijn , dus het terrein vlak en vrij , het hek regelmatig , recht 

 en lang, de omgeving rustig, zonder andere geluiden, de dampkring 

 stil , dan zal de genoteerde toon buiten quaestie de grenstoon zijn , 

 zooals ook andrew erench schijnt vast te stellen zonder uitzondering. 

 Maar in vele gevallen is het ver daarvan af. Laat bv. het hek korter 

 zijn , dan kan de grenstoon niet gehoord worden ; of laat het ongelijk- 

 matig gebouwd zijn , of niet recht , maar gebogen zijn. In zulke geval- 

 len schijnt het oor steeds den laatsten toon vast te houden. Is er op 

 deze condities niets aan te merken , dan kan nog de dampkring onrustig 

 zijn , of andere geluiden kunnen de waarneming van den zwakkeren grens- 

 toon verhinderen. Dan ook pakt het oor een hoogeren toon dan deze. 



Op een punt wijk ik van andrew french af. Deze zegt , dat men een 



