FLUITENDE ECHO H. 



237 



hoogeren toon hoort , als men zich van het hek verwijdert. Ik meende dat 



in 'teerst ook nit de theorie te moeten afleiden. Men moet onderstellen, dat 



men niet den grenstoon waarneemt , maar een hoogeren , die er nabij 



Fig. 3. ligt. De toon , die met 



het verschil BC corres- 

 pondeert voor den waar- 

 nemer P in fig. 3 , is 

 zeker lager dan die , 

 welke voor den waar- 

 nemer in Q met het 

 verschil BD van dezelf- 

 de twee spijlen overeen- 

 komt. Dit geldt voor 

 alle verschillen. Alle 

 tonen moeten dus rij zen. 

 Toen ik dit gevolg had 

 afgeleid , in 1874, begaf 

 ik mij spoedig naar een der hekken (N°. 5 der tabel). Tot mijn ver- 

 wondering bleef echter de toon onveranderd, of ik een, of twee, of 

 twintig meter van het hek afstond. Het afgeleid gevolg werd dus niet 

 bevestigd. Ook toen andrew french het als feit mededeelde, heb ik 

 vergeefs beproefd het te hooren. Mijn waarneming kan ik echter zeer 

 goed verklaren. De verschillen hangen bij hetzelfde hek slechts af van 

 de helling der lijnen PA, enz. (fig. 4). Zij zullen dus bij A voor een 

 waarnemer in P dezelfde grootte hebben als bij B voor een waarne- 

 mer in Q. Den toon , dien P van A hoort , verneemt Q van B. De ge- 

 heele tonenreeks , die het stuk CA aan P oplevert , verneemt Q van 

 het stuk CB, slechts zijn er nog eenige tusschentonen meer ingescha- 

 keld. Wordt nu de grenstoon niet waargenomen (die natuurlijk geheel 

 onafhankelijk van de standplaats des waarnemers is , en dus ook niet 

 door andrew french kan bedoeld zijn) dan zal een hoogere toon bij 

 voorkeur door het oor gepakt worden , welke voor P bv. bij A zetelt , 

 maar dan ook voor Q bij B aanwezig is. — Wellicht eindigde het hek, 

 waarvan french spreekt, tusschen A en B, zoodat Q een hoogeren eind- 

 toon moest hooren dan P, maar deze bijzonderheid vermeldt hij niet. 

 Bij de achterstaande hekken was ik zeker van de proef. Alle onder- 

 zocht ik herhaaldelijk, soms in verschillende jaren. Hetzelfde hek 

 leverde mij altijd denzelfden toon. Ik zorgde steeds vroegere waarne- 



