IETS OVEll OUDE HOLLANDSCHE ALMANAKKEN. 243 



als in n°. 4 beschreven werd, voor de jaren 1681 — 1688; de inrichting 

 is dezelfde gebleven, met dezelfde tafels, dezelfde verzen, enz. Waar- 

 schijnlijk ligt daartusschen nog wel een bundel , dienende voor het 

 achttal jaren 1673—1680. 



7. Niet geheel vreemd aan ons onderwerp zijn nog de "Generale beschry- 

 vingen der Son-Eclipsen , Bijeen gestelt door Dirk Rembrantsz. van Nier- 

 op", in 8°. Ik bezit daarvan ééne van 1665 , gevende de eclipsen van 1665 

 tot 1674, en ééne van 1673, behandelende de eclipsen van 1673 tot 1682. 



In het eerste boekje beschrijft hij een zon-eclips van 28 Februari 

 1672, waarop hij dan laat volgen, "de Sonne over de noortzijde ver- 

 duystert , Straete la Maire , de Son seer na verduystert , een uur voor 

 haer middagh, Tristan de Cumha , de Son twee derde verduystert , drie 

 uur na haer middagh, C. de Bonesperance , de Son twee derde ver- 

 duystert 6 uur na haer middagh , enz. 



Deze boekjes dienden dus waarschijnlijk voor het gebruik op zeereizen. 



8. Dit vermoeden wordt bevestigd door een andere uitgave van den- 

 zelfden schrijver, nu in 4°, met denzelfden titel: "Almanach, Naden 

 Nieuwen-stijl, Van Negen Achter-een-volgende Jaren: Dat is van het 

 Jaar 1693 tot het Jaar 1702 Gestelt op den Meridiaen deser Landen, 

 Waer in dat alle de Eclipsen van Son en Maan, zoowel in 't particulier 

 over dese Landen, als oock in 't generaal over den geheelen Aardkloot 

 beschreven zijn ; zijnde zeer nut en vermakelijk voor alle Schippers , 

 Stuurlieden, en alle die dese Konst beminnen. Bijeengesteld door Dirck 

 Eembrantsz. van Nierop, Liefhebber der Mathematise Konsten." Dan 

 een vignette, waarop een afgaande maan, een wassende maan, en in 

 het midden een volle maan. De drukker is een ander dan vroeger. 



"t' Amsterdam, Bij Hendrick Doncker, Boeckverkooper en Graed- 

 boogmaker, in de Nieuwe-brugsteeg , in 't Stuurmans Gereetschap, 

 1693, Met Previlegie voor 15 Jaren." 



In verso van den titel vindt men een brief van den schrijver: "Aen 

 de Achtbare , Wei-wijze en seer Discrete Heeren , mijn Heeren , De Bewint- 

 hebberen van de Oost-Indise Compagnie," die aldus aanvangt, namelijk: 



"Ik hebbe beneffens andere dingen, de Zee-vaert aangaende, ook 

 aan DE. Edele willen toe-eygenen desen 8 Jarigen Almanach, met de 

 naukeurige uytgerekende Eclipsen, en dat om oorzake, dat UE. verre- 

 gelegen Zeylagie by na tot over den gantschen Aerdkloot omloopt, en 

 deze Son- en Maens-verduysteringen die in ons Nederland (of Duyts- 

 land) altijd niet en sullen gezien werden, maar ook in verre gelegen 



1<? 



