274 IETS OVER HET IJKEN IN HET ALGEMEEN, 



was. En zulk een klimmen nu heeft werkelijk allengs plaats gevonden. 

 Uit sommige compositiën, zooals die van glück, kan reeds opgemaakt 

 worden , dat zij voor eene lagere stemming werden geschreven. 

 Deze rijzing van toonhoogte zou voortdurend hebben blijven doorgaan, 

 zoo niet eindelijk in Frankrijk maatregelen daartegen beraamd waren 

 geworden, die nog wel niet door andere landen zijn overgenomen, 

 maar allengs toch van algemeenen invloed zullen zijn. In Frankrijk 

 namelijk is, onder waarborg van de regeering, eene officiëele A inge- 

 voerd, en worden stemvorken door het Rijk afgeleverd en gestempeld, 

 geijkt, die den officieel aangenomen toon A {la) aangeven, en waar- 

 door dus alle overige tonen van den toonladder bepaald zijn. Deze 

 normale geijkte stemvork , de diapason normal , geeft dan den toon aan, 

 die in de muziek aldus geschreven wordt: 



Straffen zijn er nu wel niet vastgesteld op het bezigen van eene 

 andere stemming ; maar , behalve straffen , zijn er nog wel andere huis- 

 middeltjes. Zoo weigert de regeering subsidiën aan muziekscholen en 

 inrichtingen , waar de normale stemming niet is aangenomen ; op alle 

 rijks instellingen is zij verplichtend, zoo ook bij de militaire muziek- 

 korpsen, enz. 



Zien wij nu in de eerste plaats , waardoor deze voortdurende klim- 

 ming in de stemming ontstond, en hoe een verder klimmen niet meer 

 te vreezen is. 



De allengs hoogere stemming is het gevolg geweest van zeer ver- 

 schillende invloeden. 



Het is onzen lezers bekend, dat de hoogte van stemming bij orkes- 

 ten bepaald wordt door een stemvork , die den bovenbedoelden toon A 

 aangeeft ; de A namelijk van de 3 e vioolsnaar. Algemeen , sints het laatst 

 der vorige eeuw, wordt die toon daarvoor gebruikt, daar hij op de 

 meeste instrumenten duidelijk en zeker klinkt. Vroeger werd als grond- 

 slag aangenomen de C {ut) van een achtvoets orgelpijp , of de 3 e vio- 

 loncelsnaar. Deze bepaling was eenigszins onzeker, daar de toon van 

 een orgelpijp nog van andere omstandigheden dan hare lengte, zooals 

 van hare temperatuur enz. , afhangt. 



