EN DAT VAN STEM VORKEN IN HET BIJZONDER. 277 



voorzien worden door de muziekstukken een halven of heelen toon 

 hooger of lager te schrijven (te transponeeren). Ongelukkig is dit 

 meestal het geval niet. 



Wij zullen niet alle voorstellen nagaan die achtereenvolgens werden 

 gedaan, maar nog slechts mededeelen dat er in 1859 door de Fransche 

 regeering eene commissie werd benoemd van toonkunstenaars en geleer- 

 den, om rapport uit te brengen over eene normale in te voeren stem- 

 ming. Deze commissie bestond uit: J. pelletier, staatsraad en secretaris- 

 generaal van den minister van staat , voorzitter ; halevy , auber , berlioz , 

 despretz, camille doucet , lissa joüs ; de generaal mellinet, inspecteur 

 der militaire muziekkorpsen, meyerbeer, ed.monnais, rossini en ambroise 

 thomas , namen te bekend om eene uitvoeriger vermelding noodig te 

 maken van hunne muzikale en wetenschappelijke verdiensten. 



De commissie stelde zich in verband met de voornaamste muzikale 

 lichamen en toonkunstenaars in alle beschaafde landen der wereld. 

 Allen zonden hunne stem vorken en deden van hunne ingenomenheid 

 blijken. Daaronder ook onze lubeck. De door hem ingezonden stern- 

 vork was iets lager dan de Parijsche. Ook hij juichte het denkbeeld 

 eener overal gelijke stemming zeer toe. 



De keus voor de normale stemming werd bepaald door zeer ver- 

 schillende belangen; die van de nij verheid, daar de vervaardiging van 

 muziek-instrumenten op groote schaal geschiedt; die van de compo- 

 nisten van tal van opera's, die nog langen tijd op de repertoires zullen 

 blijven ; en eindelijk die van het publiek , dat zich wel naar kleine 

 wijzigingen in gewoonten wil voegen , maar aan radicale veranderingen 

 steeds grooten tegenstand biedt; getuige bijv. het invoeren van den 

 meter en het kilogram. Na alle stemvorken en belangen te hebben 

 gehoord, stelde de commissie op 1 Februari 1859 eene A voor, die 

 door 870 trillingen per seconde wordt voortgebracht. ' De regeering 

 vereenigde zich met het voorstel en nam de A als grondslag aan voor 

 de normale stemming (diapason normal). Van regeeringswege worden 



1 In sommige werken vindt men niet 870 opgegeven, maai' de helft: 435. Dit ver- 

 schil ontstaat doordien de Diiitsche en Engelsche natuurkundigen , door ééne slin- 

 gering of trilling het eenmaal heen- en wedergaan van het slingerend lichaam ver- 

 staan ; terwijl de Franschen wat haastiger te werk gaan, en ééne heen- en wederheweging 

 twee slingeringen noemen. Wij hebben gemeend in het bovcnstaaude ons aan deze laatste 

 bepaling te moeten houden. 



