EN DAT VAN STEMVORKEN IN HET BTJZONDER. 285 



het objectief van het microscoopje aan deze vork , en het oculair, afge- 

 scheiden daarvan, aan een afzonderlijk draagstuk bevestigd. 



De Lissajousche figuren zijn zeer fraaie, sierlijke figuren; door de 

 snelle trillingen vormt het lichtbeeld aaneengeschakelde, grillig ge- 

 kromde, regelmatige figuren, die al kleiner en kleiner worden, totdat 

 de trillingen ophouden. Om den geheelen doorloopen weg te kunnen 

 overzien , dien het lichtbeeldje van den aanvang der beweging tot het 

 einde beschreven heeft , zijn zeer vernuftige toestellen uitgedacht , waar- 

 onder die van tisley voornamelijk vermelding verdient. De figuren 

 worden hier niet door een lichtbeeldje beschreven, maar door een fijn 

 uitgetrokken glazen buisje met gekleurd vocht, of door een naaldje 

 op zwart gemaakt glas. In plaats van stemvorken bezigt men twee 

 onderling loodrecht op elkander bewegende slingers , door wier gemeen- 

 schappelijke beweging de teekenstift bestuurd wordt. Men kan deze 

 slingers zwaar en lang maken, zoodat zij eenige kracht op de teeken- 

 stift kunnen uitoefenen. Wel is waar slingeren zij dan veel langzamer 

 dan een stemvork trilt; maar het is duidelijk uit de constructie bij 

 Fig. 2 gevolgd , dat niet de absolute trillingssnelheid de gedaante der 

 figuren bepaalt, maar wel de onderlinge verhouding dier snelheden. Met 

 dezen toestel verkrijgt men dus vergroote figuren op langzamer schaal. 



Voor het uitdenken van nieuwe patronen , van versieringen enz. hebben 

 deze opvallend fraaie figuren reeds toepassing gevonden. Worden zij 

 op zwart gemaakt glas geteekend , dan kunnen zij door ondergeplaatst 

 sterk licht en door een toestel met lenzen en spiegels op een scherm 

 geprojecteerd worden. Dr. a. van hennekeler heeft een zeer vernuftig, 

 eenvoudig en weinig kostbaar toestel uitgedacht om dezelfde figuren 

 zuiver en net te kunnen afteekenen. Maar eene nadere beschouwing 

 van deze figuren en toestellen zou niet meer tot de grenzen van ons 

 onderwerp behooren. Wij meenen dat het bovenstaande echter opnieuw 

 het nauw verband zal hebben aangetoond , waardoor afgetrokkene be- 

 schouwingen, strenge nauwkeurige natuurkundige waarnemingen en 

 schoone kunsten vereenigd worden tot één harmonisch geheel. 



NASCHRIFT. — Na het schrijven dezer regelen, is het mij gebleken » 

 dat te Berlijn en in vele andere plaatsen in Duitschland thans de Fransche 

 diapason gevolgd wordt. 



