UIT MIJN AANTEEKENBOEK, 



NAAR AANLEIDING VAN HET VOORGAANDE OPSTEL. 



Uit een fransch werk, waarvan het mij leed doet den titel op 

 't o ogenblik niet te kunnen opgeven , teekende ik eenige jaren geleden 

 het volgende aan. 



Wanneer heeft men voor 't eerst getracht eenige vastheid te brengen 

 in de toonhoogte, en door wien is dit geschied? 



In Frankrijk reeds omstreeks 1690. Toen reeds begreep de "Société 

 des vingt quatre violons de la Chambre du Roy" dat het onmisbaar was 

 ook dienaangaande iets te "reglementeeren". Maar hoe dit te doen? 

 Eerst 25 jaren later vinden wij eene bepaling van sauveur aangaande 

 het trillingsgetal der toonen. De "vingt quatre violons" hadden dus 

 zeker van deze en dergelijke heiligschennende onderwerpingen der "god- 

 delijke muziek" aan de "drooge getallenleer", althans van proefnemin- 

 gen en absolute bepalingen , nog geen begrip. Waar das iets te vinden, 

 dat vast en onveranderlijk genoeg kon geacht worden om het als norm 

 te stellen? 



Men vond dit in een kerkklok. De grootste der klokken van 



de Notre Dame bleek een toon te geven , die — op eenige octaven na 

 natuurlijk — met den "la a vide" der violen vrij wel overeenstemde. 

 Er werd besloten dat men zich aan dezen A in 't vervolg zou houden, 

 en dus een torenklok verheven tot orchestregelaar. 



Die toon werd later gevonden met 808 trillingen in de seconde 





