292 HET SAMENWONEN EN SAMENLEVEN IN DE 



gemeenschappelijken strijd, wordt deze voor de sterkeren een middel 

 om tot hooger ontwikkeling te komen, en gezamenlijk eene rol te ver- 

 vullen , welke voor het op zich zelf staande individu onuitvoerbaar 

 zou zijn. 



Dit samenleven der individuen wil ik trachten in de volgende blad- 

 zijden in enkele trekken te schetsen. 



Vooraf echter de vraag : Wat hebben wij te verstaan onder individu ? 

 Grelijk men weet, kan dit woord in meer of min uitgebreiden zin wor- 

 den opgevat. Sommigen beschouwen den geheelen eikeboom als een 

 individu. Anderen daarentegen kennen dit karakter toe aan eiken knop , 

 aan eiken daaruit gevormden scheut , zoodat de boom een aggregaat 

 van individuen wordt. Velen zijn in den laatsten tijd nog verder ge- 

 gaan , en vinden de individualiteit terug in de cel , het microscopisch- 

 kleine elementair-orgaan , waaruit iedere plant is opgebouwd. 



Voor elke dezer beschouwingen zijn gronden aan te voeren ; want het 

 individueele karakter kan nu eens in het eene , dan in het andere voor- 

 namelijk zich uitspreken. Zoekt men het, uit een morphologisch oogpunt, 

 hierin , dat elk individu zijn eigen oorsprong en ontwikkeling moet hebben 

 en tot een bepaald doel moet komen , dan zijn zoowel de cellen als de 

 organen , zoowel de knoppen en bebladerde takken als de boomen zelven , 

 individuen. Meent men daarentegen , op physiologischen grondslag , alleen 

 dat een individu te mogen heeten wat zelfstandig kan blijven leven , 

 dan zijn slechts bij de laagste planten de cellen individuen. Bij de meer 

 samengestelden geldt dit hoogstens nog van de knoppen en de bebla- 

 derde takken, doch niet van de bloemknoppen. Want terwijl op den 

 laagsten trap van het plantenrijk ééne enkele cel eene plant vormt , 

 ziet men, hoe hooger men opklimt in de reeks, in diezelfde mate de 

 afzonderlijke cellen en organen hunne zelfstandigheid verliezen , en meer 

 en meer treedt de individualiteit van het geheele organisme op den 

 voorgrond. 



Hetzelfde vertoont zich ook in het dierenrijk. Bij de laagste groepen, 

 dikwijls van de plant ter nauwernood te onderscheiden, bestaat het 

 individu uit ééne of uit weinige cellen. Maar weldra zien wij voor 

 bepaalde verrichtingen eigen organen optreden, aanvankelijk nog vrij 

 zelfstandig en onderling los verbonden, in hoogere vormen steeds meer 

 en meer een integreerend deel van het geheel uitmakende, en onge- 

 schikt om een zelfstandig leven te leiden. Wanneer wij in dit opzicht 

 den worm, van wien elk gedeelte tot een geheel dier kan uitgroeien, 



